آپلود عکس

 

مسترفایل

USSD

۲ بازديد

آپلود عکس

دانلود پرسشنامه بهزیستی روانشناختی ریف 84 سوالی فرم بلند.

۳ بازديد
دانلود پرسشنامه بهزیستی روانشناختی ریف 84 سوالی فرم بلند

پرسشنامه بهزیستی روانشناختی ریف 84 سوالی با نمره گذاری، تفسیر، روایی و پایایی، بررسی مولفه ها و خرده مقیاس ها، 84 سوالی در قالب فایل ورد و با فرمت docx


مشخصات فایل
تعداد صفحات 6
حجم 18 کیلوبایت
فرمت فایل اصلی docx
دسته بندی روانشناسی و علوم تربیتی

توضیحات کامل

پرسشنامه بهزیستی روانشناختی ریف 84 سوالی با نمره گذاری، تفسیر، روایی و پایایی، بررسی مولفه ها و خرده مقیاس ها، 84 سوالی در قالب فایل ورد و با فرمت docx


 


تفسیر پرسشنامه بهزیستی روانشناختی ریف

پرسشنامه بهزیستی روان شناختی توسط ریف (1989) در مرکز علوم پزشکی دانشگاه ویسکانسین ساخته شد و در سال (2002) مورد تجدید نظر قرار گرفت. این پرسشنامه مشتمل بر شش محور شرح زیر است: استقلال، تسلط بر محیط، رشد شخصی، ارتباط مثبت با دیگران، هدفمندی در زندگی، پذیرش خود. 


ریف و کیس (1995) پرسشنامه بهزیستی روان شناختی ریف (1989) را بر روی یک گروه 1108 نفری از افراد 25 ساله و بالاتر از اجرا کردند. تحلیل عوامل این پرسشنامه شش بعدی را مورد تأیید و حمایت قرار داد ضرایب قابلیت اعتماد پرسشنامه بهزیستی روان شناختی در این تحقیق از دو روش آلفای کرنباخ نیز ضریب همسانی  درونی 91/0 محاسبه شد.

 

 

ضریب همسانی درونی پرسشنامه در این پژوهش به تفکیک خرده مقیاس ها نیز محاسبه شد که به شرح زیر است:
استقلال (75/0)، تسلط بر محیط (75/0)، رشد شخصی (61/0)، ارتباط مثبت با دیگران (71/0)، هدفمندی در زندگی (72/0) و پذیرش خود (78/0) می‎باشد (یحیی‌زاده، 1384). 

 

 

 

 

روایی پرسشنامه بهزیستی روانشناختی ریف

ضریب قابلیت اعتماد بدست آمده در پژوهش زنجانی طبسی (1383) با روش همسانی درونی (آلفای کرنباخ) برای کل آزمون بهزیستی روان شناختی برابر 94% و برای آزمون های فرعی بین 63% تا 89% بوده است. ضریب همبستگی بدست آمده بر اساس روش بازآزمایی برای کل آزمون 76% در آزمون های فرعی بین 67% تا 73% بوده که در سطح 01/0p=  معنی‌دار است. 
روایی سازه بدست آمده بر اساس روش همبستگی بین کل آزمون و خرده آزمون های آن برای رضایت از زندگی 51%، برای شادی  66%، معنویت 63% ارتباط مثبت با دیگران 48%، رشد و بالندگی فردی 59% و برای خرده آزمون خود پیروی 46% است که همگی برای 01/0p=  معنی دار می‎باشد. 

 

 

 


شیوه نمره گذاری پرسشنامه بهزیستی روانشناختی ریف فرم بلند 84 سوالی

شیوه نمره‌گذاری در این مقیاس طبق مقیاس لیگرت 1 تا 5 است که البته بعضی از سؤالات به شیوه معکوس نمره‌گذاری می‎شود که شماره‌های آن به شرح زیر می‎باشد:
2-12-13-14-18-19-20-24-26-29-35-40-43-44-50-53-56-58-70-73-77 

 

توضیحات بیشتر و دانلود
صدور پیش فاکتور، پرداخت آنلاین و دانلود

پاورپوینت تفکر انتقادی و خلاقیت

۳ بازديد
دانلود پاورپوینت با موضوع تفکر انتقادی و خلاقیت، در قالب pptx و در 25 اسلاید، قابل ویرایش، شامل تفکرانتقادی، تعریف تفکرانتقادی، ویژگی های تفکر انتقادی، اهمیت و ضرورت پرداختن به تفکرانتقادی، نظریه های یادگیری همسو باتفکرانتقادی، نقش معلم درپرورش تفکرانتقادی، آفرینندگی (خلاقیت)، دیدگاه های مختلف نسبت به آفرینندگی، تفکر همگرا و واگرا، ویژگیهای تفکر و
دسته بندی روانشناسی و علوم تربیتی
بازدید ها 20
فرمت فایل pptx
حجم فایل 604 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 25
پاورپوینت تفکر انتقادی و خلاقیت

فروشنده فایل

کد کاربری 19
کاربر
 
 

دانلود پاورپوینت با موضوع تفکر انتقادی و خلاقیت، در قالب pptx و در 25 اسلاید، قابل ویرایش، شامل:


تفکر انتقادی

تعریف تفکر انتقادی
ویژگی های تفکر انتقادی
اهمیت و ضرورت پرداختن به تفکر انتقادی
نظریه های یادگیری همسو با تفکر انتقادی

نقش معلم در پرورش تفکر انتقادی

آفرینندگی (خلاقیت)
دیدگاه های مختلف نسبت به آفرینندگی

تفکر همگرا و واگرا

ویژگیهای تفکر واگرا از نظرگیلفورد

دیدگاه تورنس

برخی از ویژگی های افراد خلاق

 

 

قسمتی از متن:

یکی از تواناییهای فکری ارزنده ای که دانش آموزان باید د رمدارس کسب کنند این است که شنیده ها- خوانده ها اندیشه ها و اعتقادهای مختلفی راکه در زندگی با آنها روبرو می شوند را ارزشیابی کنند و درباره ی آنها تصمیم های منطقی بگیرند. این توانایی ارزنده تفکر انتقادی نام (تفکرنقادانه) دارد.

از نظریه پردازان گوناگون، شخصی که آموزش و پرورش انتقادی عمیقاً تحت تأثیر افکار و آثار وی بوده و آرا و اندیشه هایش در شکل گیری و نظام دهی در نظریه انتقادی بسیار اثر گذار بود، پائولو فریره بوده است. فریره اصرار دارد که آموزش خنثی نیست، بلکه وسیله ای است یا برای رام کردن انسانها یا وسیله ای برای آزادی انسان از ستمدیدگی.

 

توضیحات:

این فایل شامل پاورپوینتی با موضوع " تفکر انتقادی و خلاقیت " می باشد که در حجم 25 اسلاید، همراه با توضیحات کامل تهیه شده است که می تواند به عنوان ارائه کلاسی مورد استفاده قرار گیرد.

پاورپوینت تهیه شده بسیار کامل و قابل ویرایش بوده و در تهیه آن، کلیه اصول و علائم نگارشی و چیدمان جمله بندی رعایت شده و به راحتی و به دلخواه می توان قالب آن را تغییر داد.

طرح لایه باز برچسب گلاب طراحی شده با نرم افزار فتوشاپ

۳ بازديد
طرح لایه باز گلاب برچسب گلاب طرح لایه باز گلاب با قیمت بسیار مناسب psd برچسب عرقیات گیاهی لیبل گلاب طرح لایه باز عرقیات گیاهی label لیبل گلاب روی شیشه لیبل عطاری
دسته بندی فایل های لایه باز و PSD
بازدید ها 28
فرمت فایل zip
حجم فایل 3049 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 1
طرح لایه باز برچسب گلاب طراحی شده با نرم افزار فتوشاپ

فروشنده فایل

کد کاربری 19487
کاربر
 
 

مناسب برای تمام دستگاههای چاپ

کیفیت رزولیشن 300

cmyk

مناسب برای چاپ تمام دستگاهها

قابلیت تغییر تمامی نوشته ها

فرمت فایل psd

قابل تغییر به دیگر عرقیات گیاهی

کتاب مبانی مدیریت منابع انسانی تالیف گری دسلر ترجمه دکتر علی پارسائیان و دکتر محمد اعرابی

۳ بازديد
پاورپوینت کتاب مبانی مدیریت منابع انسانی تالیف گری دسلر ترجمه دکتر علی پارسائیان و دکتر محمد اعرابی

دانلود پاورپوینت کتاب مبانی مدیریت منابع انسانی، در قالب pptx و در 231 اسلاید، قابل ویرایش، شامل فصل اول مدیریت منابع انسانی امروز، فصل دوم برنامه ریزی نیروی انسانی و کارمند یابی، فصل سوم آزمون و انتخاب کارکنان، فصل چهارم آموزش و توسعه ی نیروی انسانی، فصل پنجم ارزیابی عملکرد، فصل ششم جبران خدمت کارکنان

دانلود پاورپوینت کتاب مبانی مدیریت منابع انسانی تالیف گری دسلر ترجمه دکتر علی پارسائیان و دکتر محمد اعرابی

پاورپوینت کتاب مبانی مدیریت منابع انسانی تالیف گری دسلر ترجمه پارسائیان و اعرابی
پاورپوینت کتاب مبانی مدیریت منابع انسانی تالیف گری دسلر ترجمه علی پارسائیان و محمد اعرابی
پاورپوینت خلاصه کتاب مبانی مدیریت منابع انسانی تالیف گری دسلر ترجمه علی پارسائیان و محمد اعرابی
پاورپوینت کتاب مبانی مدیریت منابع انسانی تالیف گری دسلر ترجمه علی پارسائیان
دسته بندی مدیریت
فرمت فایل pptx
حجم فایل 1195 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 231

دانلود پاورپوینت کتاب مبانی مدیریت منابع انسانی تألیف گری دسلر ترجمه دکتر علی پارسائیان و دکتر محمد اعرابی، در قالب  pptx و در 231 اسلاید، قابل ویرایش، شامل:

 

فصل اول: مدیریت منابع انسانی: امروز

مدیریت منابع انسانی چیست؟

چرا برای همه مدیران ، مدیریت منابع انسانی از اهمیت ویژهای برخوردار است؟

صف و ستاد در مدیریت منابع انسانی

اختیارات صف و ستاد

مسئولیت های مدیر صفی ( به عنوان مدیر منابع انسانی )

دایره منابع انسانی و مسئولیت های مدیریت منابع انسانی

وظایف مدیران متخصص در منابع انسانی

محیط در حال تغییر مدیریت منابع انسانی

ناهمگونی نیروی کار

جهانی شدن

روند و ماهیت کار

روند های سیاسی و حقوقی

نقش در حال تغییر مدیریت منابع انسانی

افزایش شدید بهره وری و مدیریت منابع انسانی

واکنش های مدیریت منابع انسانی

مدیریت منابع انسانی و سازمان های خدماتی

مدیریت منابع انسانی و تعهد کارکنان

مدیریت منابع انسانی و راهبرد های شرکت

برنامه ریزی راهبردی و مدیریت منابع انسانی

ماهیت برنامه ریزی راهبردی

کسب مزیت رقابتی

مدیریت منابع انسانی در زمان کنونی

مدیریت راهبردی منابع انسانی

نقش مدیریت منابع انسانی به عنوان یک شریک راهبردی

نقش مدیریت منابع انسانی در تدوین راهبردها

نقش مدیریت منابع انسانی در اجرای راهبردها

آینده دایره منابع انسانی از نظر راهبردی

 

فصل دوم: برنامه ریزی نیروی انسانی و کارمند یابی  

تعریف تجزیه و تحلیل شغل

روش های جمع آوری اطلاعات برای تجزیه و تحلیل شغل

دفترچه فعالیت های روزانه

روش های دیگر تجزیه و تحلیل شغل

پرسش نامه تجزیه و تحلیل پست (مقام ، سمت)

نوشتن شرح شغل

نوشتن ویژگی های شغل (شرایط احراز شغل)

تجزیه و تحلیل شغل در دنیای ”بدون شغل“

آینده شرح شغل

کارمند یابی و فر ایند انتخاب

برنامه ریزی و پیش بینی نیروی انسانی

پیش بینی تقاضای نیروی کار

پیش بینی عرضه نیرو ی کار از منابع داخلی سازمان

منابع داخلی نیروی کار

پیش بینی عرضه نیروی کار از منابع خارج از سازمان

کارمند یابی ( شناسائی داوطلبان واجد شرایط)

سازمان های کاریاب به عنوان یک منبع تامین نیروی کار

کارگران موقت

سازمان های تامین کننده مدیران اجرائی به عنوان منبع تامین کننده نیروی انسانی

دانشگاه ها به عنوان منابع تامین نیروی کار

استخدام به هنگام تحصیل( گرفتن کمک هزینه تحصیلی)

معرف ها و مراجعه شخصی ، به عنوان منابع تامین کننده نیروی کار

جذب نیرو از طریق شبکه اینترنت

استخدام نیروی کار ناهمگون

تدوین و استفاده از فرم درخواست کار

فرصت برابر و فرم درخواست کار

 

فصل سوم: آزمون و انتخاب کارکنان

اصول آزمون و انتخاب کارکنان

معتبر بودن آزمون

رعایت اصول اخلاقی و مقررات در آزمون

شیوه تعیین معتبر بودن یک آزمون

استفاده از آزمون ها در عمل

گزینش

مرکز ارزیابی مدیریت

مصاحبه با کارکنان آینده 

مصاحبه ها تا چه اندازه مفید هستند؟

شیوه اجتناب از اشتباهات متداول به هنگام مصاحبه

رهنمود هایی برای انجام دادن یک مصاحبه

استفاده از سایر روش ها برای انتخاب کارکنان

بررسی سابقه و تماس با معرف ها

آزمون صداقت گفتار

کشف نادرستی

کشف نادرستی

 

فصل چهارم: آموزش و توسعه ی نیروی انسانی  

توجیه کارکنان ( آشنا کردن افراد با سازمان )

فرایند آموزش

فرایند پنج مرحله ای آموزش وتوسعه

پنج مرحله در فرایند آموزش و توسعه

روش های آموزش

آموزش با هدف های ویژه

آموزش و توسعه مدیریت

الگو سازی رفتاری

مراکز درون شرکت

بهبود سازمانی

تشکیل سازمان های یادگیرنده

تغییر سازمانی

فرایند ده مرحله ای برای ایجاد تغییر در سازمان

ارزیابی آموزش و توسعه کارکنان

محاسبه اثرات آموزش

 

فصل پنجم: ارزیابی عملکرد

مقدمه ای بر ارزیابی عملکرد

چه کسی باید این ارزیابی را انجام دهد ؟

ارزیابی به وسیله زیر دستان

ارزیابی 360 درجه ای

روش های اصلی ارزیابی

روش توزیع اجباری

روش ثبت وقایع حساس

روش مقیاس رتبه بندی رفتاری

روش مدیریت بر مبنای هدف

ارزیابی عملکرد به کمک رایانه

نظارت بر عملکرد کارکنان با استفاده از رایانه

مصاحبه در مورد نتیجه ارزیابی

گامی در ارزیابی عملکرد اثربخش

حل مساله های متداول ارزیابی

مسایل حقوقی در ارزیابی عملکرد

قابل دفاع بودن سیستم ارزیابی

 

فصل ششم: جبران خدمت کارکنان  

عوامل حاکم بر میزان پرداخت

تاثیر اتحادیه های کار گری بر جبران خدمت کارکنان

سیاست های جبران خدمت

مراحل تعیین میزان پرداخت

تعیین ارزش هر شغل ارزیابی شغل

انجام تحقیق پیمایشی در مورد حقوق

دسته بندی مشاغل مشابه در درجه (گروه)های حقوقی

قیمت گذاری هر درجه(گروه)- منحنی دستمزدها

تعیین دامنه ( حداقل و حداکثر) مزد هر درجه (گروه) شغلی

قیمت گذاری شغل های مدیریتی و تخصصی

روش رتبه بندی برای ارزیابی مشاغل

روند کنونی در جبران خدمت کارکنان

برنامه های پرداخت انگیزشی

برنامه های پرداخت بر مبنای قطعه کاری

برنامه های پرداخت انگیزشی برای تیم یا گروه

پرداخت های انگیزشی برای مدیران و مقامات اجرایی

برنامه های پرداخت بر مبنای ریسک

مزایای کارکنان

مزایای بیمه

مزایای بازنشستگی

خدماتی که به کارکنان ارائه داده می شود

برنامه های مبتنی بر مزایای انعطاف پذیر

واگذاری امور مربوط به مزایای کارکنان

 

فصل هفتم: مدیریت روابط کار و مذاکرات دسته جمعی

جنبش کارگری

چرا کارگران سازمان دهی می نمایند؟

اتحادیه ها چه می خواهند؟چه هدف هایی دارند؟

فدراسیون کارگران آمریکا و کنگره سازمان های صنعتی

اتحادیه ها و قانون

دوره تقویت اتحادیه ها

قانون ناریس _ لاگاردیا (1932)و قانون روابط ملی کار (1935)

دوره تجدید نظر در فرایند تقویت اتحادیه ها و تصویب مقررات: قانون تفت - هارلی

دوره تدوین قوانین مفصل در باره امور داخلی اتحادیه ها: قانون لندرام –گریفین (1959)

حرکت اتحادیه ها و انتخابات

نقش سرپرستان

لغو پروانه انتخابات : هنگامی که کارکنان تصمیم به خروج از اتحادیه می گیرند.

فرایند مذاکره دسته جمعی

مذاکره دسته جمعی چیست؟

مقصود از حسن نیت چیست؟

در چه زمانی مذاکره با حسن نیت انجام نمی شود؟

تیم مذاکره کننده

مراحل مذاکره

بن بست ، میانجیگری و اعتصاب ها

مفاد قرارداد

اتحادیه های کارگری پس از این چه خواهند کرد؟

آیا برنامه های مشارکت کارکنان ، قوانین کار را نقض می کند؟

 

فصل هشتم: ارزش مدیریت مسیر های شغلی و رفتار های منصفانه  

سنگ بنای رفتار های منصفانه: چرا باید با کارکنان رفتاری منصفانه داشت؟

ایجاد ارتباطات دو طرفه

برنامه های تشویق به ابراز نظر

برنامه هائی که مسیر بالا به پایین می پیمایند

رفتار منصفانه تضمین شده و اجرای مقررات انضباطی در باره کارکنان

رسیدگی به شکایت ها

رعایت انصاف در مقررات انضباطی

رهنمود هایی در اجرای مقررات انضباطی

مقررات انضباطی بدون تنبیه

تجاوز به حریم شخصی کارکنان با سیستم های الکترونیک

مدیریت بر فرایند اخراج کارکنان

فراهم شدن زمینه های اخراج

دادخواهی نسبت به اخراج های نادرست (اخراج به ناحق )

مصاحبه جهت اخراج فرد

مدیریت مسیر شغلی : از استخدام تا بازنشستگی

اداره امور نخستین گام ها در فرایند مدیریت مسیر شغلی

مدیریت فرایند ارتقای مقام و نقل و انتقال

منتظر خدمت کردن و قانون مربوط به بستن کارخانه

سازگاری با فرایند کاهش نیرو و ادغام شرکت ها

بازنشستگی

 

فصل نهم: سلامتی و ایمنی کارکنان

بهداشت و ایمنی کارکنان : کلیات

اهمیت موضوع بهداشت و ایمنی کارکنان

خلاصه ای از قانون ایمنی کار

سازمان تامین بهداشت و ایمنی کار

مسئولیت ها و حقوق کارفرمایان و کارکنان

علل حوادث

اعمال ناسالم

شیوه جلوگیری از حوادث

تاکید بر ایمنی

اجرای سیاست مبتنی بر ایمنی

تعیین هدف هایی جهت کاهش دادن زیان های خاص

بررسی های مرتب در مورد بهداشت و ایمنی

نظارت بر کار جهت کاهش دادن بار اضافی و تنش یا فشار روانی

بهداشت کارکنان : مسایل و راه حل ها

مسائلی در باره تنش های شغلی و فرو ماندن کارکنان:تنش

کاهش دادن فشار های روانی ناشی از کار

برای جلوگیری از این نوع تنش یا فشار روانی (فرو ماندن) چه باید کرد؟

مساله های ناشی از کار با رایانه و شیوه های پرهیز از آنها

بیماری ایدز در محل کار

سیگار کشیدن در محل کار

برخورد با خشونت در محل کار

 

توضیحات:

کتاب مبانی مدیریت منابع انسانی تألیف گری دسلر ترجمه دکتر علی پارسائیان و دکتر محمد اعرابی، از جمله منابع مهم درس مدیریت منابع انسانی در مقطع کارشناسی و درس مدیریت منابع انسانی پیشرفته در مقطع کارشناسی ارشد رشته های مجموعه مدیریت می باشد. این فایل شامل پاورپوینتکل این کتاب می باشد که در حجم 231 اسلاید، همراه با توضیحات کامل تهیه شده است.

پاورپوینت تهیه شده بسیار کامل و قابل ویرایش بوده و در تهیه آن، کلیه اصول و علائم نگارشی و چیدمان جمله بندی رعایت شده و به راحتی و به دلخواه می توان قالب آن را تغییر داد.

دانلود پاورپوینت کتاب مبانی مدیریت منابع انسانی تالیف گری دسلر ترجمه دکتر علی پارسائیان و دکتر محمد اعرابی

کتاب تئوری سازمان؛ مدرن، نمادین-تفسیری و پست مدرن تألیف ماری جوهچ ترجمه دکتر حسن دانایی فرد

۳ بازديد
پاورپوینت کتاب تئوری سازمان؛ مدرن، نمادین-تفسیری و پست مدرن تألیف ماری جوهچ ترجمه دکتر حسن دانایی فرد

دانلود پاورپوینت کتاب تئوری سازمان؛ مدرن، نمادینتفسیری و پست مدرن تألیف ماری جوهچ ترجمه دکتر حسن دانایی فرد در حجم 158 اسلاید همراه با تصاویر و توضیحات کامل

دانلود پاورپوینت کتاب تئوری سازمان؛ مدرن، نمادین-تفسیری و پست مدرن تألیف ماری جوهچ ترجمه دکتر حسن دانایی فرد

دانلود پاورپوینت کتاب تئوری سازمان؛ مدرن، نمادینتفسیری و پست مدرن تألیف ماری جوهچ ترجمه  دکتر حسن دانایی فرد
دانلود پاورپوینت تئوری سازمان دانایی فرد
دانلود پاورپوینت کتاب تئوری سازمان؛ مدرن، نمادینتفسیری و پست مدرن ماری جوهچ ترجمه  دکتر حسن دانایی فرد
دسته بندی مدیریت
فرمت فایل pptx
حجم فایل 2303 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 158

عنوان: پاورپوینت کتاب تئوری سازمان؛ مدرن، نمادین-تفسیری و پست مدرن تألیف ماری جوهچ ترجمه دکتر حسن دانایی فرد

دسته: مدیریت

فرمت: پاورپوینت

تعداد اسلاید: 158 اسلاید

این فایل در زمینه " پاورپوینت کتاب تئوری سازمان؛ مدرن، نمادین-تفسیری و پست مدرن تألیف ماری جوهچ ترجمه  دکتر حسن دانایی فرد" می باشد که در حجم 158 اسلاید همراه با تصاویر و توضیحات کامل تهیه شده و  تمامی 12 فصل این کتاب را پوشش میدهد؛بخشهای عمده این فایل شامل موارد زیر می باشد:

بخش اول : تئوری سازمان

فصل اول : چرا تئوری سازمان را مطالعه می کنید ؟

تئوری سازمان

نگاه های سه گانه

مدرن، نمادین -  تفسیری و پست مدرن

تئوری و مفاهیم

مفاهیم و فرایند انتزاغی سازی

مدل مفهومی سازمان

فصل دوم : سیر تطور تاریخی، استعاره ها و دیدگاه ها در تئوری سازمان

سیر تحول تاریخی

مراحل سه گانه صنعت گرایی

عصر فراصنعتی و سازمان فراصنعتی

تاثیر آثار کلاسیک بر تئوری سازمان

آدام اسمیت، اقتصاد دان و سیاست دان(اسکاتلندی)

کارل مارکس، فیلسوف و اقتصاد دان (آلمانی)

امیل دورکهایم، جامعه شناس (فرانسوی)

فردریک وینسلو تیلور، پدر مدیریت علمی (آمریکایی)

هنری فایول، مهندس، رییس کل اجرایی و نظری پرداز اداری (فرانسوی)

ماکس وبر، جامعه شناس (آْلمانی)

چستر بارنارد، نظریه پرداز مدیریت (آمریکایی)

تاثیر گذاری ایده های دوره معاصر بر تئوری سازمان

مدرنیست: تئوری عمومی سیستم ها

دیدگاه سیستمهای باز از سازمان

نمادین - تفسیری: تئوری وضع واقعیت و ساخت اجتماعی واقعیت

پست مدرنیست در تئوری سازمان

تفاوت های شناخت شناسانه نگاه های سه گانه

استعاره های تئوری سازمان

استعاره ماشین: سازمانها به عنوان ابزار مدیریت

استعاره موجود زنده: سازمانها به عنوان سیستم های زنده

استعاره فرهنگ: سازمان ها به عنوان فرهنگ ها

استعاره پست مدرن: پرده نقاشی (کولاژ)

محدودیت های درک استعاره ای

نتیجه بخش اول کتاب

بخش دوم : مفاهیم محوری تئوری سازمان

فصل سوم : محیط سازمان

دیدگاه های گوناگون نسبت به محیط سازمان از منظرمدرنیست

دیدگاه های گوناگون نسبت به محیط سازمان از منظرنمادین تفسیری

دیدگاه های گوناگون نسبت به محیط سازمان از منظرپست مدرن

محیط سازمانی

شبکه بین سازمانی

محیط عمومی

محیط جهانی/ بین المللی

تئوری اقتضایی: سازمان های ماشینی و ارگانیکی

تئوری وابستگی به منابع

تئوری بوم شناسی (اکولوژی) جمعیت سازمانی

تئوری نهادی

سه نوع فشار نهادی که سازمانها با آن مواجه هستند

مقایسه تئوری های روابط محیط – سازمان

پیچیدگی، تغییر، عدم اطمینان

قانون تنوع لازم

دیدگاه وضع واقعیت و ساختار گرایان اجتماعی از محیط ها

پست مدرنیست و روابط محیط سازمان

فصل چهارم : استراتژی و اهداف

فرآیند استراتژی به عنوان تصمیم گیری عقلایی

تحلیل درون و برون سازمانی

تنظیم و تدوین استراتژی

اجرای استراتژی

چالش های فراروی مدل عقلایی

استراتژی خودجوش

استراتژی به عنوان اقدامی ( کنشی) نمادین

سه دیدگاه مختلف در مورد استراتژی

عدم اطمینان و فرآیند استراتژی

عدم اطمینان و فرآیند استراتژی

نگاه پست مدرن

اهداف

اهداف رسمی و اهداف عملیاتی

اهداف چندگانه و متعارض

فصل پنجم : فناوری

تعریف فناوری

نگاه پویا به فناوری

فن آوری محوری

فن آوری پیشرفته

فن آوری های تولیدی در مقابل فن آوری های خدماتی

انواع فن آوری

طبقه بندی وودوارد

تولید واحدی یا دسته ای کوچک

  تولید انبوه یا دسته ای بزرگ

  تولید فرآیندی مستمر

گونه شناسی تامسون

پیوسته- طولانی

واسطه ای

متمرکز

ماتریس دوبعدی گونه شناسی فناوری از دیدگاه تامسون

گونه شناسی پرو

فناوری تکراری

فناوری هنری و صنعتگرانه

فناوری مهندسی

فناوری غیر تکراری

ساخت اجتماعی فن آوری

درک فن آوری های جدید

   فصل ششم : ساختار اجتماعی انسان

ساختار فیزیکی

  ساختار اجتماعی

ساختار اجتماعی انسان

ساختار اجتماعی به عنوان تفکیک و یکپارچگی

ساختار اجتماعی سازمانی چیست؟

ابعاد ساختار اجتماعی سازمان

مدلهای پویایی ساختار اجتماعی

تئوری ساختاربندی

انواع ساختارهای اجتماعی

 فصل هفتم : فرهنگ سازمانی

فرهنگ سازمانی چیست؟

تفاوتهای فرهنگ ملی درون سازمانها

مدل فرهنگ سازمانی شاین

مدل فرهنگ سازمانی شاین

فرهنگ سازمانی

فرهنگ به عنوان پدیده ای پاره پاره: دیدگاه پست مدرن

     فصل هشتم : ساختار فیزیکی سازمانها

جغرافیایی سازمانی

نقشه داخلی سازمان

دو رویکرد نسبت به ساختار فیزیکی در سازمانها: رفتاری و نمادگرایی

پست مدرنیسم و ساختارهای فیزیکی

     فصل نهم : شگرد های سیاسی، قدرت وتصمیم گیری

تصمیم گیری سازمانی

عقلانیت محدود

ماتریس شرایط مختلف تصمیم گیری و انتخاب رویکرد تصمیم گیری ازنظرجیمزتامسون

مدل سطل زباله

تصمیم گیری سازمانی

دیدگاههای مختلف نسبت به تصمیم گیری سازمانی

نگاه پویا به تصمیم گیری سازمانی

قدرت و سیاست

تئوری های سیاسی سازمان

تئوری اقتضائات استراتژیک

تئوری وابستگی منابع

قدرت و سیاست

صورت پنهان قدرت سازمانی

انتقاد فمینیست ها از قدرت درسازمان ها و دیگر دیدگاههای انتقادی

بخش سوم : موضوعات بحث برانگیز کلیدی در تئوری سازمان

     فصل دهم : تعارض و تناقض ها در سازمان ها

سیرتطورنگرش ها نسبت به تعارض

تعارض به عنوان پدیده ای غیرسازنده

تعارض به عنوان پدیده ای طبیعی

تعارض به عنوان پدیده ای سازنده

نظریه های مارکسیستی تعارض سازمانی

     فصل یازدهم : کنترل و ایدئولوژی

تئوری های مدرنیستی کنترل

سه نظریه مدرنیست کنترل

بازخورد و ارزیابی عملکرد- مدل سایبرنتیک کنترل

نظریه عاملیت: قراردادها، پاداش ها و عدم اطمینان

بازارها، بوروکراسی ها و سیستم های داخلی ارزش ها و هنجارهای سازمانی

دیدگاه نمادین- تفسیری از فرهنگ به عنوان کنترل

قرائت های مارکسیستی ازکنترل و مفهوم کنترل ایدئولوژیک

دیدگاه پست مدرنیست ها ازکنترل

فصل دوازدهم : تغییر و یادگیری

تغییر و یادگیری

نگاه مدرنیست درباره تغییر

نگاه نمادین - تفسیری و پست مدرن درباره تغییر

مدلهای تغییر

مدل پویایی های فرهنگ سازمانی هچ

 مدل ارتباط فرهنگ – استراتژی گالیاردی

مدل پویایی های فرهنگ سازمانی هچ

رویکردهای پست مدرن به تغییر

پاورپوینت تهیه شده بسیار کامل و قابل ویرایش بوده و به راحتی می توان قالب آن را به مورد دلخواه تغییر داد و در تهیه آن کلیه اصول نگارشی، املایی و چیدمان و جمله بندی رعایت گردیده است.

دانلود پاورپوینت کتاب تئوری سازمان؛ مدرن، نمادین-تفسیری و پست مدرن تألیف ماری جوهچ ترجمه دکتر حسن دانایی فرد

دانلود زندگی دکتر قیصر امین پور و تحولات اجتماعی در سه دهه شعر ایشان

۲ بازديد
زندگی دکتر قیصر امین پور و تحولات اجتماعی در سه دهه شعر ایشان

تحقیقات انجام شده درباره ی دکتر قیصر امین پور آن اندازه حائز اهمیّت است که در ثبت وقایع اجتماعی و تاریخی سهم بزرگی را بر عهده می گیرد و تعهّدات شاعر را در موارد اشعار دفاع مقدّس و اشعار آیینی به اثبات می رساند

دانلود زندگی دکتر قیصر امین پور و تحولات اجتماعی در سه دهه شعر ایشان

زندگی 
دکتر قیصر امین پور
تحوّلات اجتماعی
سه دهه ی شعر ایشان
پروژه
پژوهش
مقاله
جزوه
تحقیق
دانلود پروژه
دانلود پژوهش
دانلود مقاله
دانلودجزوه
دانلود تحقیق
دسته بندی تاریخ و ادبیات
فرمت فایل doc
حجم فایل 366 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 137

زندگی دکتر قیصر امین پور و تحوّلات اجتماعی در سه دهه ی شعر ایشان

 

 

پیوست ها 

چکیده ی انگلیسی پایان نامه 

 

چکیده

این مجموعه شامل مطالبی پیرامون زندگی دکتر قیصر امین پور و تحوّلات اجتماعی در سه دهه ی شعر ایشان ( 1364-1357 ) ، ( 1375-1364 ) ، ( 1385-1380 ) مورد بحث و برّرسی قرار گرفته است هدف از این تحقیق : شناخت افکار ایدئولوژیکی شاعر ، آشنایی با تعهّدات اخلاقی و اجتماعی ، مردم گرایی و انسان گرایی شاعر ، احتراز شاعر از گروه ها و دسته های دوره ای شناخت ، شخصیّت علمی و آکادمیک ایشان به عنوان استاد دانشگاه و نگاهی به بُعد روان شناسی شاعر در سرودن هر اثر می باشد .

روش تحقیق برای رسیدن به هدف مورد نظر ، گردآوری فیش ، مطالعات کتابخانه ای و کاربرد اینترنت همراه با روش توصیف و کاربرد می باشد .

طبق تحقیقات انجام شده قیصر شاعری هم درد است که از میان توده ی مردم ظهور می کند امّا هیچگاه توده ای نمی شود . قدرت اعتراض و شکایت شاعر و شیوه ی روایی گری او در رساندن اخبار جنگ                  شایسته ی تحسین است .

او خود فرزند جنگ بود و تنها دیده ها را می سُرود نه شنیده ها را .

او از ابتدا شاعر انقلاب و دفاع مقدّس بود و در میانه ی عمر تبدیل به شاعری از جنس مردم گشت و سرانجام به دنبال خویشتن خویش می گشت تا نیمه ی پنهای خویش را کشف و جوابی برای سؤال های فلسفی خویش بیاید و سرانجام از دور ، دستی بر آتش رساند و عارفی عاشق گونه در لباس عرفانی ظاهر شد . او بی تفاوت بود ، بی تفاوت به زر و زور ، بی تفاوت به ریاکاری و نمایش مردم و بی تفاوت به خودش .          آن زمان که خود را شناخت خود را به خدایش باخت و با هجرت از این دنیا ساخت .

 مقدّمه

به نام آن خدائی که شعور را در وجود انسان نهاد تا گوهر شعر را بیابد و آویزه ی وجود خویش نماید . هر آینه شعر و شاعری در میان جوامع مختلف مایه ی آرامش روح و روان است تا آنجا که شعرا را دنباله رو انبیاء معرّفی نموده اند .

اینک نیز با استعانت از خداوند متعال ، دستی از آستین بیرون آورده و گذری بر کوچه های شعر معاصر زده ایم ، کوچه هایی که چندی است با آب و جاروی احساسات و عواطف آراستگی خاصّی پیدا کرده است .

یکی از آراستگان ادبیّات معاصر دکتر قیصر امین پور است که سرآمد شاعران معاصر و نماینده ی ادبیّات دفاع مقدّس است در این کتاب سعی بر این است طبق ضرورت، چشم اندازی بر زیبایی شناسی ،                 روان شناسی ، جنبه های اخلاقی و اجتماعی شعر داشته باشیم تا پاسخی باشد برای نیازمندان شعر و ادب تا طَرفی بربندند و در راه نمانند .

به امید آن روز

  

طرحنامه ی تحقیق

الف ) اهمیّت تحقیق

تحقیقات انجام شده درباره ی دکتر قیصر امین پور آن اندازه حائز اهمیّت است که در ثبت وقایع اجتماعی و تاریخی سهم بزرگی را بر عهده می گیرد و تعهّدات شاعر را در موارد اشعار دفاع مقدّس و اشعار آیینی به اثبات می رساند و کمکی است برای دانش جویانی که در رشته ادبیّات به تدریس مشغولند تا شاید فضای سیاسی ، اجتماعی و فرهنگی شاعر را بهتر درک کرده ودانش آموزان نیز با این شاعر شهیر که کم و بیش در کتب دبیرستانی معرّفی می شود آشنایی لازم را پیدا نمایند و به درک بیشتر مضامین و محتوای شعری این شاعر پی ببرند .

 

ب ) هدف از تحقیق

شعر و ادبیّات از دیرباز در ممالک شرقی از اهمیّت والایی برخوردار بوده است امّآ آن شاعری ماندگار است که افکار والایی داشته باشد و برای دفاع از میهن و آرمان های اسلامی ، مایه گذاشته باشد . برخلاف اعتقادات گروهی از روشنفکران که قیصر را جزو گروههای خاصّی معرّفی کرده بودند ، با این تحقیق گرد و غبار این اتّهامات از دامن این شاعر پاک می گردد و مردمی تر نمود پیدا می کند .

زیرا او هم شاعر کودکان و نوجوانان است ، هم شاعر ولایی و آیینی و هم شاعر جبهه و جنگ بنابراین یکی از ماندگارترین چهره های شعر و ادبیّات معاصر می باشد .

 

ج ) روش شناسی تحقیق :

 روش تحقیق بر اساس : گردآوری فیش های اطّلاعاتی از منابع و مآخذ ، مجلّات علمی استفاده از کتابخانه ها ، کمک از اینترنت و بانک های اطّلاعاتی و درآخر روش توصیفی و کاربردی              می باشد .

 

د ) پیشینه ی تحقیق :

 تا آن جا که اطّلاعات و معلومات من اجازه می دهد این مقوله با کم و کیف و شیوه های خاصّی که در پیش گرفته شده است سابقه ندارد . هر چند مقاله های مختلفی درست بعد از درگذشت مرحوم قیصر امین پور ارائه شد امّا هر یک به بُعدی از ابعاد شخصیّتی ، افکاری ، محتوایی و فرمالیستی شعر او پرداخته بودند و همین اواخر دانشجوی مصری ، خانم امیره عبدالحکیم مصطفی ، عنوان پایان نامه ی خود را « جمالیّات الاداء الغوی فی شعر قیصر امین پور » و ترجمه المجموعه الشعریه ( یا نگاهی به گل ها همه آفتاب گردانند ) انتخاب کرده است که در دانشگاه منوفیه مصر مراحل پایانی تدوین را           می گذراند .

در ضمن رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در مصر اخیراً در حال تمهید مقدّمات سفر علمی برای نویسنده ی این پایان نامه به ایران بودند تا از نزدیک با شخصیّت ادبی این شاعر گرانمایه و آثار ادبی او آشنا شود و بر غنای علمی رساله اش بیفزاید امّا متأسّفانه با در گذشت دکتر قیصر امین پور ، این نویسنده باید در آثار گرانقدر ایشان تفحّص نماید .

یکی دیگر از پژوهندگان این موضوع دانشجویی به نام شایسته دستخط گشتی می باشد که بر روی عنوان« اصالت زیبایی شناسی در اشعار قیصر » در مهر ماه 1383 کار کرده است امّا تا کنون بر روی جنبه های مختلف این شاعر تحقیقی صورت نگرفته است .

 

 

 

 

نقد چیست ؟

 نقد در نزد قدما با آن چه امروزه از آن استنباط می شود متفاوت است . در نزد قدما مراد از نقد معمولاً این بوده است که معایب اثری را بیان کنند و مثلاً در این که الفاظ آن چه وضعی دارند یا معنی آن بر گرفته از اثر دیگری است و به طور کلی از فراز و فرود لفط و معنی سخن می گفتند و این معنی از خود لغت نقد فهمیده می شود زیرا نقد جدا کردن سره از ناسره است . توضیح این که در ایّام باستان کلّاً دو نوع پول بود . پول نقره ( درم ) و پول طلا ( دینار ) گاهی در دنیا تقلّب می کردند و به آن مس می آمیختند و در این صورت عیار طلا پایین می آمد . در روزهای نخست تشخیص مس مخروج با طلا با چشم میسّر نبود . البتّه بعد از گذشت مدّتی ، مس اندک اندک سیاه می شد 1 چنان که حافظ فرموده است :

خوش بود گر محک تجربه آید به میان                       تا سیه روی شود هر که در اوغِش باشد

به سکّه ی تقلبی زر مغشوش و ناسره و امثال این می گفتند . چنانکه حافظ فرموده است :

یار مفروش به دنیا که بسی سود نکرد                         آن که یوسف به زر ناسره بفروخته بود

لذا در معامله های کلان ، زر را به صرّاف عرضه می کردند تا درجه ی خلوص زر را مشخص کند . در بازار صرّاف با محکی که به سکّه می زد درستی یا نادرستی آن را مشخص می کرد و عیار آن را             می سنجید . لذا در مقام تشبیه آثار ادبی را هم به طلا مانند کرده اند که ممکن است مغشوش باشد و نقّاد آن خالصی ها را با محک نقد ادبی مشخص می کند . بدین ترتیب چنان که اشاره شد کار منتقدان باستان بیشتر نشان دادن نقاط ضعف بوده است . جامی در سجه الابرار به منتقدان می گوید :

 

 

عیب جویی هنر خَود کردی                عیب نادیده یکی صد کردی

گاه بر راست کشی خط گزاف              گاه بر وزن زنی طعن رخاف

گاه بر قافیه کان معلول است                گاه بر لفظ که نامقبول است

گاه نابرده سوی معنی پی                             خرده گیری ز تعصّب بروی

در غرب باستان هم چنین بوده است «  فرهنگ وبستر »ذیلِ «criticism» می نویسد عمل نقّادی که معمولاً عیب جویی است . جالب این است که این واژه نیز در ارتباط criterion ( از اصل یونانی krinein به معنی سنجش است ) که به معنی محک است اما در دوران جدید نقد نقاط قوّت مطرح است . لذا منتقد ادبی می کوشد با تجزیه و تحلیل آن اثر ادبی ، اولّاً ساختار و معنی آن را برای خوانندگان روشن کنند و ثانیاً قوانینی را که باعث اعتلای آن اثر ادبی شده است توضیح دهد . لذا نقد ادبی از یک سو به کار گرفتن قوانین ادبی در توضیح اثر ادبی است و از سوی دیگر کشف آیین های تازه ی ممتازی است که در آن اثر مستقر است . (الیوت) نقد شناس معروف در مقاله ی سنّت و استعداد فردی می گوید : قوانین ادبی مجموعه ی بسته ای نیستند و تعبیر و تفسیر ما از آثار کهن ، مدام آن ها را دگرگون           می کند . 2

نقد ادبی کاری خلّاق است و گاه منتقد ادبی به اندازه ی صاحب اثر باید دارای ذوق و خلّاقیت باشد در حالی که نویسنده و شاعر ضرورتاً اهل فضل و آشنا به همه ی فوت و فن های علوم ادبی نیست حال آن که منتقد ادبی باید دقیقاً به علوم ادبی آشنا باشد تا از آن ها به عنوان ابزاری در تجزیه و تحلیل عوامل علّو آن اثر ادبی بهره گیرد .بدین ترتیب می توان به اهمیّت نقد ادبی در گسترش ادبیات و متعلّقات آن پی برد زیرا با نقد ادبی اوّلاً همواره ادبیات و علوم ادبی متحوّل و زنده می ماند زیرا منتقد در بررسی آثار والا از آن بخش از ابزارهای ادبی استفاده می کند که کار آمد است و خود به خود برخی از ابزارهای علمی و فنّی فرسوده از دور خارج می شوند و ثانیاً با بررسی آثار والا معاییر و ابزارهای جدیدی را کشف می کند و به ادبیّات کشور خود ارزانی می دارد . خوانندگان به کمک منتقدان ادبی معاییری به دست می آورند که آثار والا را بشناسند و بدین ترتیب به آثار سطحی وقعی ننهند و این باعث می شود که جریان فرهنگی و هنری و ادبی در مسیر درست خود حرکت کنند و صاحبان رأی و اندیشه و ذوق و نبوغ ، مقام           شایسته ی خود را باز یابند .

منتقد در تجزیه و تحلیل های خود علل برجستگی این آثار را برای مردم توضیح می دهد و در این صورت گویی غیر مستقیم به مردم می فهماند که چه آثاری فاقد ارزشند .

در کشورهایی که نقد ادبی رواج و اهمیّت بیشتری دارد ، وضع نویسنده و شاعر و نشر و مطبوعات و جریانات فرهنگی معمولاً بسامان است و معمولاً حق به حقدار می رسد و متعلّقات فرهنگی کمتر مجال سوء استفاده می یابند .

امروزه نقد ادبی چنان به سرعت در حال تغییر است که هر آینه بیم آن می رود که جای و نام خود را به نظام دیگری به نام « نظریه های ادبی » بدهد .

درباره ی نقد ادبی آن قدر سخن گفته اند که امروزه یکی از شاخه های مطالعات ادبی ، نقد شناسی و بحث در مورد خود نقد است . بنابراین می توان از نقد ادبی با توجه به تاریخچه اش انتظارات متعددی داشت : عیب اثری را گفتن ، اثری را وصف کردن ، تجزیه و تحلیل ادبی ، دیگر گونه خواندن اثری ، تأثیر خود را از اثری بیان کردن ، این انتظارات اوّلاً در هر دوره ای فرق می کند و ثانیاً بستگی به فلسفه یا سلیقه ی منتقد دارد .

مثلاً « میشل فوکو » در مقاله ی معروف « مؤلف چیست ؟ » نقد را چنین تعریف می کند :

« کار نقد ، آشکار ساختن مناسبات اثر با مؤلف نیست و نیز قصد ندارد تا از راه متون ، اندیشه یا تجربه ای را باز سازی کند بلکه می خواهد اثر را در ساختار ، معماری ، شکل ذوقی و بازی مناسبات درونی اش تحلیل کند.3

در این جا ، مسئله ای پیش می آید : اثر چیست ؟

نقد متغیّر ادبی انواعی دارد . کلام ادبی شبکه ای از روابط معنایی و لفظی بین کلمات و جملات است چه آگاهانه به وجود آمده باشد و چه ناآگاهانه . تفسیر ادبی در معنای قدیم توضیح این روابط لفظی و معنایی بین کلمات و جملات است امّا تفسیر ادبی جدید ( با عنایت به ساختار شکلی ) از هم گسیختن این روابط و ایجاد روابط دیگری است . لذا یک بار متن از حالت انجماد و تشکّل خارج و سیّال و ذوب  می شود و بار دیگر دوباره شکل می گیرد و منجمد می شود این شکل دوم که فهم دیگری است ممکن است با فهم اوّل یعنی تشکّلی که نویسنده ایجاد کرده است متفاوت باشد .

 

نقد ادبی

تعریف نقد : نقد در لغت به معنی « جدا کردن دینار و درهم سره از ناسره و تمیز دادن خوب از بد و بِهین چیزی برگزیدن است .

در اصطلاح ادب ، تشخیص محاسن و معایب سخن و نشان دادن بد و خوب اثر ادبی است .

اهمیّت و فایده ی نقد ادبی 

1- نقد ادبی امکان درک نکته های بدیع و لطیف آثار را فراهم می کند در نتیجه خواننده می تواند از مطالعه ی آثار ادبی بهره و لذّت ببرد .

2- ارزش واقعی آثار ادبی را آشکار می کند و مشخص می کند که رعایت چه قواعد و اصولی سبب شده تا اثری مورد قبول واقع شود و یا وجود چه عواملی سبب شده تا اثری مورد بی اعتنایی قرار گیرد .

3- نقد ادبی مانع از آن می شود که گزافه گویان و مدّعیان دروغین بتوانند آثار بی ارزش خود را به جویندگان و طالبان هنر عرضه کنند .

4- نقد ادبی ، وقتی مفید خواهد بود و ارزش و اهمیّت دارد که دور از شایبه ی اغراض باشد .

5- نقد ادبی ، گذشته از این که سازنده و دارای اهمّیت فراوان است گاهی خود نوعی آفرینش هنری نیز محسوب می شود 4.

حدود و امکان نقد ادبی 

نقد ادبی ، بررسی همه جانبه و کامل یک اثر ادبی است . گذشته از این اکتفا کردن به شکل ظاهری اثر یعنی توجه به نقد لغوی کافی نیست و منتقد می باید به بحث در باب جوهر و معنی و مضمون یک اثر ادبی نیز بپردازد ( نقد معنی ) و هدف و غرض خاص شاعر یا نویسنده را بازگو کند .

اغلب مردم ذوق را ملاک سنجش آثار ادبی دانسته اند و به همین دلیل است که غالباً در میان مردم در تعیین بهترین شاعر یا نویسنده اختلاف هست .

- منتقد باید با دید و وجدان علمی و دور از هر نظر شخصی و با میزان های منطقی و علمی به کار نقد و نقّادی بپردازد .

کامل ترین نوع نقد آن است که بر کامل ترین شناخت و جامع ترین دیده ها مبتنی باشد .

انواع نقد :5 

نقد ظاهری : نقدهایی که مربوط به شکل ظاهر و صورت های عینی یک اثر ادبی است مثل :           نقد لغوی ، نقد فنی ، نقد زیبایی شناسی .

نقد لغوی : برّرسی و ارزیابی کاربرد زبان و اصول و قواعد آن در یک اثر ادبی و مربوط به همه ی آثار ادبی است چه نظم و چه نثر .

نقد فنی : برّرسی و چگونگی کاربرد فنون بلاغی در شعر و نثر و میزان ارزش و اعتبار آن هاست .

نقد زیبایی شناسی : برّرسی جوهر هنر به دور از محتوای خاص آن است . ریشه و اساس این شیوه را در اروپا می توان در نظریه های « کالبریج » انگلیسی و « ادگار آلن پو » آمریکایی باید جستجو کرد .

نقد معنایی : نقدهایی که با محتوا و درون مایه اثر ادبی ارتباط دارد . مانند نقد اخلاقی ، نقد تاریخی ، نقد اجتماعی ، نقد روان شناسی .

نقد اخلاقی : که در آن ارزش های اخلاقی را اصل و ملاک نقّادی شمرده اند شاید از قدیمی ترین شیوه های نقد ادبی است . افلاطون در شعر و درام به تأثیر اخلاقی و اجتماعی اثر توجه می کند . ارسطو نیز معتقد است که هدف شعر ، خاصه تراژدی باید تصفیه و تزکیه ی نفس باشد . در اروپا ، اهل کلیسا در قرون وسطی شعر را به واسطه ی آنکه در خدمت اخلاق نبوده است غذای شیطان و مایه فساد و ظلالت می دانند .

نقد اجتماعی : عبارت است از نشان دادن ارتباط ادبیات با جامعه و تأثیر جامعه در ادبیّات و همچنین تأثیر ادبیات بر جامعه « میپولیت تن » از منتقدان مشهور نقد اجتماعی است و ادبیات را محصول سه عامل می داند : 1- زمان 2- محیط اجتماعی 3- نژاد .6

آثار شاعران زیر را می توان با شیوه ی نقد اجتماعی نقد کرد . فردوسی ، مولوی ، سنایی ، عطار که هر کدام به طرح مشکلات اجتماعی و اخلاقی زمان خود پرداخته اند .

نقد اجتماعی در دوره ی بیداری یعنی از اوان مشروطیت چه در شعر و چه در نثر رواج می یابد از شاعران و نویسندگان معروف این دوره می توان به ادیب الممالک فراهانی ، علّامه دهخدا ، ملک الشعرای بهار ، زین العابدین مراغه ای و ... اشاره کرد امروزه غالباً شعر و داستان و نمایش نامه را از دیدگاه نقد اجتماعی مورد برّرسی قرار می دهند و آن را از معتبرترین انواع نقد به شمار می آورند .

 

نقد ادبی ایران و جهان

سقراط نخستین منتقد ادبی است که اندیشه هایی از او در عرصه ی نقد ادبی به صورت مکتوب            به جا مانده است . البته همانند سایر اندیشه های فلسفی و حکیمانه ی سقراط اندیشه های او در زمینه ی نقد ادبی نیز به صورت مستقیم بلکه از طریق آثار افلاطون و تنگاتنگ در هم آمیخته و با افکار و اندیشه های او به ما رسیده است و برای ما به یادگار مانده است .

سه رساله ی دفاع سقراط ( آپولوژی ) ، عشق و زیبایی ( فاید روس ) و هنر راوی ( ایون ) مهم ترین آثار در زمینه ی نقد آرای ادبی و نقد آمیز سقراط هستند .

در رساله ی (آپولوژی) که شرح و دفاعیات سقراط در دادگاهی است که او را به مرگ محکوم کرد از قول سقراط چنین می خوانیم :

« پس از آن که از آزمودن مردان سیاسی فراغت یافتم به شاعران روی آوردم تا برخود روشن کنم که من از آنان نادان ترم . از اشعارشان قطعه هایی برگزیدم که با کوشش فراوان ساخته بودند و بهترین آثارشان به شمار می رفت خواستم تا معنی این شعرها را توضیح دهند تامن نیز چیزی بیاموزم . شرم دارم پاسخ آنان را بازگو کنم . همین قدر می گویم که همه ی حاضران بهتر از خود شاعر درباره ی آن شعرها سخن گفتند . بدین سان دریافتم که شاعران در شعر سرورن از دانایی مایه نمی گیرند بلکه آثارشان زاده ی استعداد طبیعی و جذبه ای است که گاه به گاه به آنان روی می آورد . درست مانند پیشگویان و سرودخوانان پرستشگاه ها ، که سخنان زیبا به زبان می آورند . بی آنکه معنی گفته های خود را بدانند . گذشته از این ، بدین نکته نیز پی بردم که شاعران چون شعر می سرایند ، گمان می برند که همه چیز را می دانند و حال آنکه هیچ چیز نمی دانند . 7

از این گفته ی منسوب به سقراط چنین بر می آید که اولین نیروی فهم ، نقد ، تفسیر شعر ، و         قریحه ی آفرینش شعر و به نظم در آوردن کلام ، تفاوت اساسی قائل بوده و بر این عقیده بوده که منتقد شعر می تواند از سراینده ی آن ، شعر را بهتر درک و نقد و تفسیر کند . و به دلیل اهمیّت تاریخی این نظر ، باید آن را سرچشمه و منشأ نقد ادبی در تاریخ ادبیات جهان دانست .

در یک نگاه کلّی باید گفت که از دید سقراط ، شعر و ادبیات حاصل نوعی حالت جذبه ، وجد ، خلسه و از خویش بی خویشی است . در چنین لحظاتی است که سروش غیبی شعر و تخیّلات شاعرانه را به شاعر ، سخنور ، یا ادیب که در حالت ناهشیاری بیدار – خواب است . گویی دارد در بیدرای رؤیا می بیند ، الهام می کند و او در دریافت این حالات و آفات ، اختیاری از خود ندارد . از این دیدگاه سقراط شاعری را نوعی دیوانگی و جنون می پندارد .

( البتّه جنونی شریف که هدیه ی خدایان به انسان است ) 8

به نظر سقراط شعر و سخنوری و نقّادی را نباید با لفاظّی و زیاده گویی اشتباه گرفت و باید مهار و لگام کلام را در اختیار داشت و به اندازه و هنجار آن تازاند. همچنین باید کلام در شعر یا خطابه دارای نظم و نسقی باشند و طوری نباشند که جا به جا کردن اجزای شعر یا خطابه تأثیری در معنا و مفهوم آن نداشته باشد و فرقی نکند که کدام جزء را اوّل را بخوانیم کدام را بعد .

« هر خطابه و گفتار چون موجود زنده ای است که سر و تن و پا و به عبارت دیگر آغاز و میان و پایانی دارد و از این رو اجزای آن باید چنان به هم پیوسته باشند که با یکدیگر و با تمام خطابه سازگار باشند . 9

بنابراین اثر ادبی از دید سقراط باید متناسب و دارای ساختار موجود زنده باشد و اجزای آن با هم در هماهنگی و ترکیب ارگانیک باشد و کل واحد و منسجمی را تشکیل دهند .

- از دیدگاه سقراط یکی دیگر از ویژگی های لازم برای هر اثر ادبی ، اخلاقی بودن آن است . هنر باید پاک و نیک و شریف باشد و به پستی ها آلوده نشده باشد .

چون سقراط شعر و سخنوری را از منظر اخلاق می نگریسته و درباره ی ارزش آن ها بر مبنای ملاک ها و معیارهای اخلاقی حکم و داوری می کرده است . به همین دلیل ، هنری را که هدف نهایی آن فقط ایجاد لذّت و خوش آمدن باشد و در آن نشان از خیرخواهی و نیک خویی نباشد ، هنری بی فایده و نازیبا می شمرده است . سقراط شعر یا خطابه ای را که در آن ها سخنان کفرآمیز ، شرارت آمیز ، وقیحانه ، دور از شرم و گناه آلود به کار رفته باشد هنری مُضر ، زشت ، ننگین می شمرده و خالق آن را مستحقّ عقوبت و مجازات می دانسته است .

سقراط در رساله ی « فاید روس » بحث مفصّلی دارد درباره ی جاودانگی روح و مشاهده ی                 « حقیقت و زیبایی مطلق » در مسیر و سفر هزاران ساله خود ، پیش از ورود به کالبد انسانی و بر این باور است که از میان ارواحی که به دیدار حقیقت نائل می شوند ، گروهی کوچک که بیش از دیگران توفیق تماشا یافته اند در تن کسانی جای می گیرند که دوستداران دانش و جویندگان زیبایی خواهند شد و یا کمر به خدمت فرشتگان دانش و هنر خواهند بست و خدمتگزاران عشق خواهند گردید . 10

بنابراین از دید سقراط ، هنر و ادبیات ، اموری روحانی و مقدّس هستند و پردازندگان به آن ها نیز در حقیقت دیوانگانی هستند که دیوانگیشان باید دیوانگی خدایی ، تأیید شود .

اینان با دیدن زیبایی در این جهان ، زیبایی حقیقی را که در مسیر و سیاحت روحانی بیش از هبوط زمینی ، در آسمان ها و در ملازمت خدایان دیده اند به یاد می آورند . می خواهند به پرواز درآیند ولی در خود توان بال و پرواز نمی بینند . ناچار چون مرغی شکسته بال ، غرق در جنون و خواهش و حرمان به هنر روی می آورند و عشق به زیبایی را از طریق آن باز آفرینی و یادآوری می کنند .

- سقراط دو اصل اساسی را برای خلق سخن خوب چنین می داند :

« اصل نخست این است که سخنور جزئیّات کثیر و پراکنده را یک جا و با هم ببینند و بدین سان به صورتی واحد برسد تا هر گاه که درباره ی موضوعی سخن می گوید نخست موضوع سخن خویش را تعریف کند و برای شنونده روشن سازد که درباره ی چه چیز سخن خواهند گفت . اصل دوّم این که صورت واحد را به نحو درست به اجزای طبیعی آن تقسیم کند و هنگام تقسیم چون قصّابی نوآموخته قطعه ها را نشکند . 11

- سقراط خود را طرفدار روش جمع و تقسیم می داند « چه در سخن پردازی و نوشتن و چه در اندیشیدن ، و کلامی را خوش می دارد که بتواند در واحد ، جزئیات کثیر را ببیند و در جزئیات کثیر ، صورت واحد را و او چنین هنری را هنر « اهل دیالکتیک »[1] می نامد .

سقراط شعر را میوه ی غلبه بی خویشی ، ناهوشیاری ، پر از جذبه و وجد و سرشار از خلسه و خواب می داند و می گوید که برای القاء و الهام شعر و خنیا و ترانه باید شاعر ، سعادت برخورداری از چنین حالات و آفاتی را داشته باشند و گرنه بی بهره ازجذبه ی غیبی ، ساخته اش بی روح ، خشک ، صنعت گرانه ، عبارات پردازانه می شود و نه اثری خواهد داشت ، نه شور و حالی بر خواهد انگیخت ، نه ارزشی را دارا خواهد بود .

نگاه افلاطون به ادبیّات نگاهی کاملاٌ اخلاقی – اجتماعی است و نقد ادبی او نیز از همین دیدگاه یعنی برّرسی آثار اخلاقی – اجتماعی ادبیّات صورت گرفته است . او ادبیّات را در خدمت تهذیب اخلاقی و تعالی روحی فرد در اجتماع می خواهد و آن را تا آن جا قبول دارد که خدمتگزار و ابزار پیشرفت اخلاقی و معنوی انسان باشد نه بیشتر .

در جامعه ی آرمانی او که همان مدینه ی فاضله است ادبیات هیچ نقشی نمی تواند داشته باشد مگر نقش به کمال رساندن انسان ، شُستن آلودگی ها و پستی ها از ضمیر انسان ، زدودن زنگارها از روح و روان بشر ، آراستن او به اخلاقیّات شریف و والا . ادبیّاتی که بد آموزی دارد و روح و روان آدمی را مخصوصاً کودکان و جوانان را که تأثیرپذیرتر از بزرگسالان هستند ، آلوده می سازد ، ادبیّاتی که از خدایان چهره ای پست و شریر ارائه می دهد ، ادبیّاتی که انسان را تنبل و گمراه و پست بار می آورد ، ادبیّاتی که جز شر چیزی در  پی ندارد ، ادبیّاتی که با ایجاد ترس از مرگ و دنیای پس از مرگ باعث          می شود که جوانان ، بر اثر ترس از مرگ زندگی به هر صورت راحتی همراه با ننگ و خفّت شکست و تسلیم و تحقیر ، بر مرگ ترجیح می دهند و در جبهه های جنگ به جای جانفشانی ، ننگ فرار یا تسلیم را بپذیرند ، این گونه ادبیّات مذموم و ناپسند است و باید ممنوع باشد و از شرّ آن در جامعه جلوگیری شود .

جامعه ی آرمانی باید جلوی این گونه ادبیّات را بگیرد و به شدت مورد مراقبت و سانسور باشد و نباید به آثار ادبی با بار مضمونی و اخلاقی منفی ، علیرغم همه ی زیبایی ها و ارزش های هنری اجازه ی انتشار داده شود .

و در مجموع به ادبیّات تنها در چارچوب اخلاقیّات توجّه داشتند و از لحاظ عقلانی اهمیّت زیادی برای ادبیّات و شعر قائل نبودند و به همین دلیل به فکر هم نیفتادند که قوانین و اصولی برای ادبیات وضع و مشخص کنند و نقد ادبی آنها در کل نگاه کلّی نقدی اخلاقی و محافظه کارانه بود .

نقد ادبی در یونان باستان از دیدگاه ارسطو

ارسطو که با نگرش منطقی به پدیده ها ، همه چیز را قانونمند و نظم پذیر می دانست ، نخستین اندیشمندی بود که کوشید قوانین و اصول آفرینش ادبی را کشف و تدوین کند ، شناخت آفریده های ادبی را به قاعده و نظم در آورد و اُسلوب ها و موازینی برای سنجش و داوری آن ها ایجاد کند . به همین دلیل این آموزگار نخست را به حق باید بنیان گزار و پدر شیوه های منطقی نقد و نظریه پردازی ادبی دانست .

مهم ترین اثر به جا مانده از ارسطو در زمینه ی ادبیات و نقد ادبی رساله ی « فن شعر » است . البتّه ارسطو آثار دیگری نیز در زمینه ی نقد ادبی داشته که یا به طور کلی از بین رفته و یا تنها بخش ها بسیار ناچیز از آن بر جای مانده است مانند رساله هایی در باره ی شاعران و رساله هایی درباره ی ابداعات .

رساله ی« فنّ شعر » دارای بیست و شش بخش کوتاه است . چهار بخش نخست آن به تعریف شعر و شاعری می پردازد و درباره ی رابطه ی میان شعر و تقلید ، منشاء و انواع شعر و انواع تقلید بحث               می کند .

بخش پنجم مقدمه ای است بر سه موضوع کمدی ، تراژدی ، حماسه .

در بخش ششم تا بخش بیست و دوّم به تعریف تراژدی و مشخّصات آن می پردازد .

سه بخش از آخرین بخش های رساله ی ؟ « فن شعر » درباره ی حماسه است و در این سه بخش پس از برّرسی ناقص و کوتاهی درباره ی شعر حماسی ، به بررسی شعر حماسی هومرمی پردازد .

در آخرین فصل رساله نیز به مقایسه ی بین تراژدی و حماسه پرداخته و با استدلالی منطقی ثابت        می کند که تراژدی بر حماسه برتری دارد و از آن عالی تر است .

در یک فصل از رساله نیز به پاسخ گویی بعضی از اشکالات منتقدان اختصاص یافته و در آن ارسطو خطاهایی را که در فنّ شعر ممکن است روی دهد ، بررسی ، تجزیه و تحلیل کرده است .

یکی از انگیزه های اساسی ارسطو در نگارش رساله ی فنّ شعر ، پاسخ دادن به ایرادها و انتقادهایی بوده که افلاطون از دیدگاه اخلاق و دانش بر شعر و ادبیّات وارد کرده بود ، و ردّ شبهات مطرح شده از طرف او  بود .

افلاطون شعر را از جهت اخلاقی ، زیان آور و ویرانگر می دانست و از دیدگاه معرفت شناسانه ی آن را دور از حقیقت و فاقد ارزش علمی می پنداشت . او ارزش زیبایی شناسانه ی ادبیّات را در نظر نمی گرفت یا ناچیز و بی مقدار می شمرد و به جای آن از دیدگاه ارزش اخلاقی به ادبیّات نگاه می کرد .

از دید افلاطون ، شعر بسی از حقیقت دور است و اگر هم نشانی از معرفت در آن است ، پیوندش با معرفت حقیقی ، بسی سست است و از معرفتی مبهم و مه آلود سرچشمه می گیرد .

ارسطو برای پاسخ دادن به این شبهات و انتظارات ، رساله ی فنّ شعر را به رشته ی تحریر درآورد . از دید ارسطو ، ادبیّات ، اعم از نثر و نظم شعر ، همچون سایر هنرهای دیگر بر مبنای دو شالوده ی اصلی بنیان گرفته است یکی از این شالوده ها طبیعت تقلیدگر ذهن و روح انسان است و دیگری نیاز              طبیعی اش به توازن ، هماهنگی و ریتم است .

بنابراین ادبیّات در همه ی شکل های گوناگون خویش ، گونه ای فرآورده ی ذهنی است که از طبیعت مقلّد انسانی صاحب قریحه و خلّاق سرچشمه می گیرد و نیاز روحی او به هماهنگی و توازن را ارضا              می کند .

ارسطو بر این عقیده است که انسان به طور غریزی تقلید گر است و از تقلید ماهرانه ی صورت ها و سیرت ها لذت می برد . شاهد این دعوی اموری است که در عالم واقع جریان دارد . « چه موجوداتی که چشم انسان از دیدن آن ها ناراحت می شود ، اگر آن ها را خوب تصویر نمایند از مشاهده ی تصویر آن ها لذّت حاصل می شود » . 12

همچنین ارسطو گرایش به هماهنگی و توازن را در انسان سائقه ای طبیعی و غریزی می داند و معتقد است که ترکیب این دو گرایش طبیعی سبب پیدایش شعر و ادبیّات شده است .

پس چون غریزه ی تقلید و محاکات در نهاد ما طبیعی بود . چنان که ذوق آهنگ و ایقاع مانند تقلید جنبه طبیعی دارند ، کسانی که هم از آغاز امر در این گونه امور بیشتر استعداد داشتند اندک اندک پیشتر رفتند و به بدیهه گویی پرداختند و هم از بدیهه گویی آنها بود که شعر پدید آمد13 .

ارسطو بر این نظر است که تقلید انواع گوناگون دارد . از دید او تقلید ممکن است به صورت روایت موضوع از زبان دیگری باشد یا آن که موضوع را از زبان خود گوینده و بی دخالت شخص راوی نقل کند و یا ممکن است تمام اشخاص داستان را در حال حرکت و عمل تصویر نماید .

و همین تفاوت های موجود در انواع تقلید است که منجر به پیدایش انواع شعر شده است . آنگاه شعر بر وفق طبع و نهاد شاعران گوناگون گشت :

آن ها که طبع بلند داشتند افعال بزرگ و اعمال بزرگان را تصویر کرده اند و آنان که طبعشان پست و فرومایه بود به توصیف اعمال دونان و فرومایگان پرداختند14 .

این دسته ی آخرین ، هجویات را سرودند و آن دسته ی نخست ، به نظم سرودهای دینی و               ستایش ها دست زدند .

ارسطو عقیده دارد که تکامل هجو سُرایی منجر به پیدایش سبک و اوزان خاصی در ادبیّات شد که آن را اوزان « ایامبیک » [2]نامیدند و تکامل بعدی آن سبب پیدایش کمدی در ادبیّات شد و تکامل ستایش سرایی منجر به اوزان « هروپیک » شد که تکامل بعدی آن به پیدایش حماسه انجامید و سپس شاخه ای از حماسه سرایی به گونه ای خاص رشد کرد و به پیدایش تراژدی منجر شد .

چون تراژدی و کمدی پدید آمد ، شاعران هر یک بر وفق طبع و مذاق خویش یکی از این دو شیوه را پیش گرفتند بعضی ها به جای آن که شعر ایامبیک بسرایند ، سُراینده ی کمدی شوند و برخی به جای آنکه شعر هروبیک بگویند گوینده ی تراژدی گشتند15 .

ارسطو بر این اساس به این برداشت اساسی می رسد که شاعر بیشتر باید افسانه ساز باشد تا سازنده ی سخنان موزون و جوگیر ادبیّات ، افسانه سازی و قصّه پردازی است نه سخن سرایی و نظم پردازی .

در تألیف نیز شاعر باید در حد امکان وضع اشخاص و حرکات آن را پیش خود مجسّم کند چنان که بدبختی و نومیدی او بتواند حقیقتی جلوه کند .

و شاعر قادر و توانا کسی است که خود تا بیشترین حدّ اثر پذیر و دارای عواطف رقیق ، و زیر نفوذ عواطف و هیجانات واقعی باشد .

در جمع بندی نهایی باید رساله ی فنّ شعر ارسطو را نخستین رساله درباره ی ادبیّات و نقد ادبی دانست و ارسطو را معلم بزرگ فنّ نقد و نظریه پردازی ادبی به شمار آورد .

نقد ادبی در روم باستان

ادبیّات رومی از انتشار و گسترش تمدّن ، فرهنگ و ادبیّات یونانی در میان رومیان پدید آمد . رومیان پیش از آشنایی با یونانیان ، آشنایی چندانی با شعر و ادبیّات نداشتند و حتّی واژه ای ویژه برای نامگذاری شعر و ادبیّات در زبان آن ها موجود نبود . رومیان پیش از آنکه اهل ذوق و ادب و هنر باشند . مردان رزم و مبارزه و سیاست بودند و از فنون جنگ آوری و رقابت سیاسی بیشتر از فنون ادبی سر در می آوردند و به قول « ویرژیل » :

« رومیان برای هنر آفریده نشده بودند ، بلکه جهت سلطه و حکومت ساخته شده بودند ، از نظر آن ها هر گونه فعالیّت فکری و ذوقی ، تلف کردن وقت و هدر دادن عمر ، با ارزش بود .آن ها مردان کار و مکر و پیکار بودند و « کسانی را که شعر می گفتند ، خیال می بافتند ، یا به اندیشه های فلسفی و حکمت آمیز                 می پرداختند ، افرادی بیکاره ، لاابالی به حساب می آوردند »

آن ها حتّی خواندن و نوشتن را به معنای سرباز زدن از کار و تلاش و سازندگی و به عنوان نمودهایی از تن پروری و بیکارگی می دانستند و به همین دلیل ارزش چندانی برای هنر و ادبیات قائل نبودند .            « مارکوس کاتو » را شاید بتوان نخستین نظریه پرداز و منتقد ادبی و رومی شمرد . او از دلبستگان به سنّت های اصیل رومی بود . هجوم ادبی ، فلسفی ، علمی ، هنری و فرهنگی یونان به روم ایجاد دگرگونی های عمیق و گسترده ای در آداب و سنّت و روحیّات و تلقیّات و نگرش رومی در اثر این هجوم ، باعث نگرانی خاطر کاتو بود .

او نخستین نثر نویس بزرگ زبان لاتین بود . رساله ی مشهوری درباره ی فنّ خطابه نوشت و شیوه ی ناهموار و پُر از دست انداز خطابت روحی را بر روانی کسب آموزگاران فنّ بلاغت یونانی، توضیح می داد .

او به پسرش در این باره چنین نوشت :

« یونانیان مردمی سرکش و تبهکارند . از من بپذیر که چون ادبیات خویش را بر روم ارزانی دارند ، همه چیز را تباه خواهند کرد . »

« کاتو » را باید اصیل ترین نماینده ی فرهنگ و ادبیات خالص و ناب رومی دانست ، اندیشه ها و نظریات ادبی او درباره ی معیارها و موازین درست شعر ، نظم ، نثر و خطابه ، مکتب و تبدیل به آموزشگاهی بزرگ شد .  ( در آموزش و پرورش خطیبانی چون سیرون و شاعرانی چون هوراس و تاسیت ، پس از او پا به عرصه ی وجود گذاشتند .

 


[1]  (dialectic) کلمه ی یونانی که روش خاصّی از بحث و مناظره است که برای اوّلین بار سقراط حکیم آن را به کار برد .

[2]  (Iamb) – سیلاب نامؤکد به دنبالش یک سیلاب مؤکّد که از پنج ضرب تشکیل شده است .

 

فهرست مطالب

 

مقدّمه............................................................................................................................................................................. 1

اهمیّت تحقیق.......................................................................................................................................................... 2

اهداف تحقیق........................................................................................................................................................... 2

روش تحقیق.............................................................................................................................................................. 3

پیشینه ی تحقیق.................................................................................................................................................. 3

فصل اوّل : تعریف نقد

1-1 نقد چیست ؟.................................................................................................................................................. 4

2-1 نقد ادبی........................................................................................................................................................... 7

3-1 نقد ادبی ایران و جهان................................................................................................................................. 9

پی نوشت های فصل اوّل.................................................................................................................................. 19

فصل دوّم : معرّفی قیصر امین پور 

1-2 زندگی نامه ی قیصر امین پور................................................................................................................... 20

2-2 دوره ی اوّل شاعری قیصر ( دهه ی اوّل )............................................................................................. 23

3-2 دوره ی دوّم شاعری قیصر ( دهه ی دوّم )............................................................................................ 45

4-2 دوران سوّم شاعری قیصر ( دهه ی سوّم )............................................................................................ 53

5-2 دوران کمال شاعر.......................................................................................................................................... 59

6-2 اوضاع سیاسی و اجتماعی در دهه ی اوّل............................................................................................. 66

7-2 تأثیر اوضاع سیاسی و اجتماعی بر ادبیّات............................................................................................. 70

8-2 شعر مقاومت و ویژگی های آن ................................................................................................................ 74

9-2 قیصر و شعر مقاومت.................................................................................................................................... 81

10-2شعر آیینی و ویژگی های آن................................................................................................................... 87

11-2 قیصر و شعر آیینی.................................................................................................................................... 91

12-2 تحوّل در شعر قیصر................................................................................................................................... 98

13-2 تحوّل در قالب و فرم ( فضای بیرونی شعر )....................................................................................... 103

14-2 تحوّل در محتوا و مضمون ( فضای درونی شهر ).............................................................................. 112

پی نوشت های فصل دوّم................................................................................................................................. 123

فصل سوّم : ویژگی های سبکی شاعر

1-3 لغات و ترکیبات............................................................................................................................................. 124

2-3 کنایه ها و اصلاحات عامیانه در شعر....................................................................................................... 182

3-3 طنزهای با محتوا........................................................................................................................................... 199

4-3 گوناگونی موضوعات...................................................................................................................................... 210

5-3 مضمون بکر..................................................................................................................................................... 273

6-3 وزن ریتمیک در شعر................................................................................................................................... 279

7-3 استفاده از قالب های مُدرن........................................................................................................................ 283

8-3 استفاده از آیات و روایات............................................................................................................................. 290

9-3 نحوه ی نگرش............................................................................................................................................... 299

10-3 نوستالوژی در شعر قیصر.......................................................................................................................... 306

11-3 اگزیستانسیالیستی دینی در شعر قیصر............................................................................................... 315

12-3 عینیّت و ذهنیّت در شعر قیصر............................................................................................................. 322

پی نوشت های فصل سوّم............................................................................................................................... 328

فصل چهارم : صور خیال در شعر قیصر

1-4 استعاره و تشبیه در شعر قیصر.................................................................................................................. 329

2-4 تکرار در شعر قیصر....................................................................................................................................... 338

3-4 تکرار در مجموعه ی تنفّس صبح و در کوچه آفتاب.......................................................................... 338

4-4 تکرار در مجموعه ی آینه های ناگهان.................................................................................................... 342

5-4 تکرار در مجموعه ی گلهای........................................................................................................................ 353

6-4- تکرار در مجموعه ی دستور زبان عشق................................................................................................ 358

7-4 تکرار آوایی در شعر قیصر........................................................................................................................... 361

8-4 ایهام و لکنت آرایی ایهام در شعر قیصر.................................................................................................. 379

9-4 تضمین در شعر قیصر.................................................................................................................................. 389

10-4 عنصر رنگ آمیزی در شعر قیصر........................................................................................................... 397

پی نوشت های فصل چهارم........................................................................................................................... 418

فصل پنجم : مقایسه ی شعر قیصر با سهراب

1-5 سهراب سپهری.............................................................................................................................................. 419

2-5 اختلاف اساسی در محتوای شعر قیصر و سهراب................................................................................ 426

3-5 اشتراک اساسی در محتوای شعر قیصر و سهراب................................................................................ 437

4-5 مقایسه ی کاربرد وزن در اشعار سهراب و قیصر................................................................................... 441

5- 5 مشترکات در حوزه ی زبان قیصر و سهراب......................................................................................... 449

6-5 اشتراک مضامین در اشعار قیصر و معاصرانش...................................................................................... 453

پی نوشت های فصل پنجم............................................................................................................................. 464

نتیجه گیری............................................................................................................................................................... 465

فهرست

زندگی دکتر قیصر امین پور و تحوّلات اجتماعی در سه دهه ی شعر ایشان

 

 

پیوست ها 

چکیده ی انگلیسی پایان نامه 

 

چکیده

این مجموعه شامل مطالبی پیرامون زندگی دکتر قیصر امین پور و تحوّلات اجتماعی در سه دهه ی شعر ایشان ( 1364-1357 ) ، ( 1375-1364 ) ، ( 1385-1380 ) مورد بحث و برّرسی قرار گرفته است هدف از این تحقیق : شناخت افکار ایدئولوژیکی شاعر ، آشنایی با تعهّدات اخلاقی و اجتماعی ، مردم گرایی و انسان گرایی شاعر ، احتراز شاعر از گروه ها و دسته های دوره ای شناخت ، شخصیّت علمی و آکادمیک ایشان به عنوان استاد دانشگاه و نگاهی به بُعد روان شناسی شاعر در سرودن هر اثر می باشد .

روش تحقیق برای رسیدن به هدف مورد نظر ، گردآوری فیش ، مطالعات کتابخانه ای و کاربرد اینترنت همراه با روش توصیف و کاربرد می باشد .

طبق تحقیقات انجام شده قیصر شاعری هم درد است که از میان توده ی مردم ظهور می کند امّا هیچگاه توده ای نمی شود . قدرت اعتراض و شکایت شاعر و شیوه ی روایی گری او در رساندن اخبار جنگ                  شایسته ی تحسین است .

او خود فرزند جنگ بود و تنها دیده ها را می سُرود نه شنیده ها را .

او از ابتدا شاعر انقلاب و دفاع مقدّس بود و در میانه ی عمر تبدیل به شاعری از جنس مردم گشت و سرانجام به دنبال خویشتن خویش می گشت تا نیمه ی پنهای خویش را کشف و جوابی برای سؤال های فلسفی خویش بیاید و سرانجام از دور ، دستی بر آتش رساند و عارفی عاشق گونه در لباس عرفانی ظاهر شد . او بی تفاوت بود ، بی تفاوت به زر و زور ، بی تفاوت به ریاکاری و نمایش مردم و بی تفاوت به خودش .          آن زمان که خود را شناخت خود را به خدایش باخت و با هجرت از این دنیا ساخت .

 مقدّمه

به نام آن خدائی که شعور را در وجود انسان نهاد تا گوهر شعر را بیابد و آویزه ی وجود خویش نماید . هر آینه شعر و شاعری در میان جوامع مختلف مایه ی آرامش روح و روان است تا آنجا که شعرا را دنباله رو انبیاء معرّفی نموده اند .

اینک نیز با استعانت از خداوند متعال ، دستی از آستین بیرون آورده و گذری بر کوچه های شعر معاصر زده ایم ، کوچه هایی که چندی است با آب و جاروی احساسات و عواطف آراستگی خاصّی پیدا کرده است .

یکی از آراستگان ادبیّات معاصر دکتر قیصر امین پور است که سرآمد شاعران معاصر و نماینده ی ادبیّات دفاع مقدّس است در این کتاب سعی بر این است طبق ضرورت، چشم اندازی بر زیبایی شناسی ،                 روان شناسی ، جنبه های اخلاقی و اجتماعی شعر داشته باشیم تا پاسخی باشد برای نیازمندان شعر و ادب تا طَرفی بربندند و در راه نمانند .

به امید آن روز

  

طرحنامه ی تحقیق

الف ) اهمیّت تحقیق

تحقیقات انجام شده درباره ی دکتر قیصر امین پور آن اندازه حائز اهمیّت است که در ثبت وقایع اجتماعی و تاریخی سهم بزرگی را بر عهده می گیرد و تعهّدات شاعر را در موارد اشعار دفاع مقدّس و اشعار آیینی به اثبات می رساند و کمکی است برای دانش جویانی که در رشته ادبیّات به تدریس مشغولند تا شاید فضای سیاسی ، اجتماعی و فرهنگی شاعر را بهتر درک کرده ودانش آموزان نیز با این شاعر شهیر که کم و بیش در کتب دبیرستانی معرّفی می شود آشنایی لازم را پیدا نمایند و به درک بیشتر مضامین و محتوای شعری این شاعر پی ببرند .

 

ب ) هدف از تحقیق

شعر و ادبیّات از دیرباز در ممالک شرقی از اهمیّت والایی برخوردار بوده است امّآ آن شاعری ماندگار است که افکار والایی داشته باشد و برای دفاع از میهن و آرمان های اسلامی ، مایه گذاشته باشد . برخلاف اعتقادات گروهی از روشنفکران که قیصر را جزو گروههای خاصّی معرّفی کرده بودند ، با این تحقیق گرد و غبار این اتّهامات از دامن این شاعر پاک می گردد و مردمی تر نمود پیدا می کند .

زیرا او هم شاعر کودکان و نوجوانان است ، هم شاعر ولایی و آیینی و هم شاعر جبهه و جنگ بنابراین یکی از ماندگارترین چهره های شعر و ادبیّات معاصر می باشد .

 

ج ) روش شناسی تحقیق :

 روش تحقیق بر اساس : گردآوری فیش های اطّلاعاتی از منابع و مآخذ ، مجلّات علمی استفاده از کتابخانه ها ، کمک از اینترنت و بانک های اطّلاعاتی و درآخر روش توصیفی و کاربردی              می باشد .

 

د ) پیشینه ی تحقیق :

 تا آن جا که اطّلاعات و معلومات من اجازه می دهد این مقوله با کم و کیف و شیوه های خاصّی که در پیش گرفته شده است سابقه ندارد . هر چند مقاله های مختلفی درست بعد از درگذشت مرحوم قیصر امین پور ارائه شد امّا هر یک به بُعدی از ابعاد شخصیّتی ، افکاری ، محتوایی و فرمالیستی شعر او پرداخته بودند و همین اواخر دانشجوی مصری ، خانم امیره عبدالحکیم مصطفی ، عنوان پایان نامه ی خود را « جمالیّات الاداء الغوی فی شعر قیصر امین پور » و ترجمه المجموعه الشعریه ( یا نگاهی به گل ها همه آفتاب گردانند ) انتخاب کرده است که در دانشگاه منوفیه مصر مراحل پایانی تدوین را           می گذراند .

در ضمن رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در مصر اخیراً در حال تمهید مقدّمات سفر علمی برای نویسنده ی این پایان نامه به ایران بودند تا از نزدیک با شخصیّت ادبی این شاعر گرانمایه و آثار ادبی او آشنا شود و بر غنای علمی رساله اش بیفزاید امّا متأسّفانه با در گذشت دکتر قیصر امین پور ، این نویسنده باید در آثار گرانقدر ایشان تفحّص نماید .

یکی دیگر از پژوهندگان این موضوع دانشجویی به نام شایسته دستخط گشتی می باشد که بر روی عنوان« اصالت زیبایی شناسی در اشعار قیصر » در مهر ماه 1383 کار کرده است امّا تا کنون بر روی جنبه های مختلف این شاعر تحقیقی صورت نگرفته است .

 

 

 

 

نقد چیست ؟

 نقد در نزد قدما با آن چه امروزه از آن استنباط می شود متفاوت است . در نزد قدما مراد از نقد معمولاً این بوده است که معایب اثری را بیان کنند و مثلاً در این که الفاظ آن چه وضعی دارند یا معنی آن بر گرفته از اثر دیگری است و به طور کلی از فراز و فرود لفط و معنی سخن می گفتند و این معنی از خود لغت نقد فهمیده می شود زیرا نقد جدا کردن سره از ناسره است . توضیح این که در ایّام باستان کلّاً دو نوع پول بود . پول نقره ( درم ) و پول طلا ( دینار ) گاهی در دنیا تقلّب می کردند و به آن مس می آمیختند و در این صورت عیار طلا پایین می آمد . در روزهای نخست تشخیص مس مخروج با طلا با چشم میسّر نبود . البتّه بعد از گذشت مدّتی ، مس اندک اندک سیاه می شد 1 چنان که حافظ فرموده است :

خوش بود گر محک تجربه آید به میان                       تا سیه روی شود هر که در اوغِش باشد

به سکّه ی تقلبی زر مغشوش و ناسره و امثال این می گفتند . چنانکه حافظ فرموده است :

یار مفروش به دنیا که بسی سود نکرد                         آن که یوسف به زر ناسره بفروخته بود

لذا در معامله های کلان ، زر را به صرّاف عرضه می کردند تا درجه ی خلوص زر را مشخص کند . در بازار صرّاف با محکی که به سکّه می زد درستی یا نادرستی آن را مشخص می کرد و عیار آن را             می سنجید . لذا در مقام تشبیه آثار ادبی را هم به طلا مانند کرده اند که ممکن است مغشوش باشد و نقّاد آن خالصی ها را با محک نقد ادبی مشخص می کند . بدین ترتیب چنان که اشاره شد کار منتقدان باستان بیشتر نشان دادن نقاط ضعف بوده است . جامی در سجه الابرار به منتقدان می گوید :

 

 

عیب جویی هنر خَود کردی                عیب نادیده یکی صد کردی

گاه بر راست کشی خط گزاف              گاه بر وزن زنی طعن رخاف

گاه بر قافیه کان معلول است                گاه بر لفظ که نامقبول است

گاه نابرده سوی معنی پی                             خرده گیری ز تعصّب بروی

در غرب باستان هم چنین بوده است «  فرهنگ وبستر »ذیلِ «criticism» می نویسد عمل نقّادی که معمولاً عیب جویی است . جالب این است که این واژه نیز در ارتباط criterion ( از اصل یونانی krinein به معنی سنجش است ) که به معنی محک است اما در دوران جدید نقد نقاط قوّت مطرح است . لذا منتقد ادبی می کوشد با تجزیه و تحلیل آن اثر ادبی ، اولّاً ساختار و معنی آن را برای خوانندگان روشن کنند و ثانیاً قوانینی را که باعث اعتلای آن اثر ادبی شده است توضیح دهد . لذا نقد ادبی از یک سو به کار گرفتن قوانین ادبی در توضیح اثر ادبی است و از سوی دیگر کشف آیین های تازه ی ممتازی است که در آن اثر مستقر است . (الیوت) نقد شناس معروف در مقاله ی سنّت و استعداد فردی می گوید : قوانین ادبی مجموعه ی بسته ای نیستند و تعبیر و تفسیر ما از آثار کهن ، مدام آن ها را دگرگون           می کند . 2

نقد ادبی کاری خلّاق است و گاه منتقد ادبی به اندازه ی صاحب اثر باید دارای ذوق و خلّاقیت باشد در حالی که نویسنده و شاعر ضرورتاً اهل فضل و آشنا به همه ی فوت و فن های علوم ادبی نیست حال آن که منتقد ادبی باید دقیقاً به علوم ادبی آشنا باشد تا از آن ها به عنوان ابزاری در تجزیه و تحلیل عوامل علّو آن اثر ادبی بهره گیرد .بدین ترتیب می توان به اهمیّت نقد ادبی در گسترش ادبیات و متعلّقات آن پی برد زیرا با نقد ادبی اوّلاً همواره ادبیات و علوم ادبی متحوّل و زنده می ماند زیرا منتقد در بررسی آثار والا از آن بخش از ابزارهای ادبی استفاده می کند که کار آمد است و خود به خود برخی از ابزارهای علمی و فنّی فرسوده از دور خارج می شوند و ثانیاً با بررسی آثار والا معاییر و ابزارهای جدیدی را کشف می کند و به ادبیّات کشور خود ارزانی می دارد . خوانندگان به کمک منتقدان ادبی معاییری به دست می آورند که آثار والا را بشناسند و بدین ترتیب به آثار سطحی وقعی ننهند و این باعث می شود که جریان فرهنگی و هنری و ادبی در مسیر درست خود حرکت کنند و صاحبان رأی و اندیشه و ذوق و نبوغ ، مقام           شایسته ی خود را باز یابند .

منتقد در تجزیه و تحلیل های خود علل برجستگی این آثار را برای مردم توضیح می دهد و در این صورت گویی غیر مستقیم به مردم می فهماند که چه آثاری فاقد ارزشند .

در کشورهایی که نقد ادبی رواج و اهمیّت بیشتری دارد ، وضع نویسنده و شاعر و نشر و مطبوعات و جریانات فرهنگی معمولاً بسامان است و معمولاً حق به حقدار می رسد و متعلّقات فرهنگی کمتر مجال سوء استفاده می یابند .

امروزه نقد ادبی چنان به سرعت در حال تغییر است که هر آینه بیم آن می رود که جای و نام خود را به نظام دیگری به نام « نظریه های ادبی » بدهد .

درباره ی نقد ادبی آن قدر سخن گفته اند که امروزه یکی از شاخه های مطالعات ادبی ، نقد شناسی و بحث در مورد خود نقد است . بنابراین می توان از نقد ادبی با توجه به تاریخچه اش انتظارات متعددی داشت : عیب اثری را گفتن ، اثری را وصف کردن ، تجزیه و تحلیل ادبی ، دیگر گونه خواندن اثری ، تأثیر خود را از اثری بیان کردن ، این انتظارات اوّلاً در هر دوره ای فرق می کند و ثانیاً بستگی به فلسفه یا سلیقه ی منتقد دارد .

مثلاً « میشل فوکو » در مقاله ی معروف « مؤلف چیست ؟ » نقد را چنین تعریف می کند :

« کار نقد ، آشکار ساختن مناسبات اثر با مؤلف نیست و نیز قصد ندارد تا از راه متون ، اندیشه یا تجربه ای را باز سازی کند بلکه می خواهد اثر را در ساختار ، معماری ، شکل ذوقی و بازی مناسبات درونی اش تحلیل کند.3

در این جا ، مسئله ای پیش می آید : اثر چیست ؟

نقد متغیّر ادبی انواعی دارد . کلام ادبی شبکه ای از روابط معنایی و لفظی بین کلمات و جملات است چه آگاهانه به وجود آمده باشد و چه ناآگاهانه . تفسیر ادبی در معنای قدیم توضیح این روابط لفظی و معنایی بین کلمات و جملات است امّا تفسیر ادبی جدید ( با عنایت به ساختار شکلی ) از هم گسیختن این روابط و ایجاد روابط دیگری است . لذا یک بار متن از حالت انجماد و تشکّل خارج و سیّال و ذوب  می شود و بار دیگر دوباره شکل می گیرد و منجمد می شود این شکل دوم که فهم دیگری است ممکن است با فهم اوّل یعنی تشکّلی که نویسنده ایجاد کرده است متفاوت باشد .

 

نقد ادبی

تعریف نقد : نقد در لغت به معنی « جدا کردن دینار و درهم سره از ناسره و تمیز دادن خوب از بد و بِهین چیزی برگزیدن است .

در اصطلاح ادب ، تشخیص محاسن و معایب سخن و نشان دادن بد و خوب اثر ادبی است .

اهمیّت و فایده ی نقد ادبی 

1- نقد ادبی امکان درک نکته های بدیع و لطیف آثار را فراهم می کند در نتیجه خواننده می تواند از مطالعه ی آثار ادبی بهره و لذّت ببرد .

2- ارزش واقعی آثار ادبی را آشکار می کند و مشخص می کند که رعایت چه قواعد و اصولی سبب شده تا اثری مورد قبول واقع شود و یا وجود چه عواملی سبب شده تا اثری مورد بی اعتنایی قرار گیرد .

3- نقد ادبی مانع از آن می شود که گزافه گویان و مدّعیان دروغین بتوانند آثار بی ارزش خود را به جویندگان و طالبان هنر عرضه کنند .

4- نقد ادبی ، وقتی مفید خواهد بود و ارزش و اهمیّت دارد که دور از شایبه ی اغراض باشد .

5- نقد ادبی ، گذشته از این که سازنده و دارای اهمّیت فراوان است گاهی خود نوعی آفرینش هنری نیز محسوب می شود 4.

حدود و امکان نقد ادبی 

نقد ادبی ، بررسی همه جانبه و کامل یک اثر ادبی است . گذشته از این اکتفا کردن به شکل ظاهری اثر یعنی توجه به نقد لغوی کافی نیست و منتقد می باید به بحث در باب جوهر و معنی و مضمون یک اثر ادبی نیز بپردازد ( نقد معنی ) و هدف و غرض خاص شاعر یا نویسنده را بازگو کند .

اغلب مردم ذوق را ملاک سنجش آثار ادبی دانسته اند و به همین دلیل است که غالباً در میان مردم در تعیین بهترین شاعر یا نویسنده اختلاف هست .

- منتقد باید با دید و وجدان علمی و دور از هر نظر شخصی و با میزان های منطقی و علمی به کار نقد و نقّادی بپردازد .

کامل ترین نوع نقد آن است که بر کامل ترین شناخت و جامع ترین دیده ها مبتنی باشد .

انواع نقد :5 

نقد ظاهری : نقدهایی که مربوط به شکل ظاهر و صورت های عینی یک اثر ادبی است مثل :           نقد لغوی ، نقد فنی ، نقد زیبایی شناسی .

نقد لغوی : برّرسی و ارزیابی کاربرد زبان و اصول و قواعد آن در یک اثر ادبی و مربوط به همه ی آثار ادبی است چه نظم و چه نثر .

نقد فنی : برّرسی و چگونگی کاربرد فنون بلاغی در شعر و نثر و میزان ارزش و اعتبار آن هاست .

نقد زیبایی شناسی : برّرسی جوهر هنر به دور از محتوای خاص آن است . ریشه و اساس این شیوه را در اروپا می توان در نظریه های « کالبریج » انگلیسی و « ادگار آلن پو » آمریکایی باید جستجو کرد .

نقد معنایی : نقدهایی که با محتوا و درون مایه اثر ادبی ارتباط دارد . مانند نقد اخلاقی ، نقد تاریخی ، نقد اجتماعی ، نقد روان شناسی .

نقد اخلاقی : که در آن ارزش های اخلاقی را اصل و ملاک نقّادی شمرده اند شاید از قدیمی ترین شیوه های نقد ادبی است . افلاطون در شعر و درام به تأثیر اخلاقی و اجتماعی اثر توجه می کند . ارسطو نیز معتقد است که هدف شعر ، خاصه تراژدی باید تصفیه و تزکیه ی نفس باشد . در اروپا ، اهل کلیسا در قرون وسطی شعر را به واسطه ی آنکه در خدمت اخلاق نبوده است غذای شیطان و مایه فساد و ظلالت می دانند .

نقد اجتماعی : عبارت است از نشان دادن ارتباط ادبیات با جامعه و تأثیر جامعه در ادبیّات و همچنین تأثیر ادبیات بر جامعه « میپولیت تن » از منتقدان مشهور نقد اجتماعی است و ادبیات را محصول سه عامل می داند : 1- زمان 2- محیط اجتماعی 3- نژاد .6

آثار شاعران زیر را می توان با شیوه ی نقد اجتماعی نقد کرد . فردوسی ، مولوی ، سنایی ، عطار که هر کدام به طرح مشکلات اجتماعی و اخلاقی زمان خود پرداخته اند .

نقد اجتماعی در دوره ی بیداری یعنی از اوان مشروطیت چه در شعر و چه در نثر رواج می یابد از شاعران و نویسندگان معروف این دوره می توان به ادیب الممالک فراهانی ، علّامه دهخدا ، ملک الشعرای بهار ، زین العابدین مراغه ای و ... اشاره کرد امروزه غالباً شعر و داستان و نمایش نامه را از دیدگاه نقد اجتماعی مورد برّرسی قرار می دهند و آن را از معتبرترین انواع نقد به شمار می آورند .

 

نقد ادبی ایران و جهان

سقراط نخستین منتقد ادبی است که اندیشه هایی از او در عرصه ی نقد ادبی به صورت مکتوب            به جا مانده است . البته همانند سایر اندیشه های فلسفی و حکیمانه ی سقراط اندیشه های او در زمینه ی نقد ادبی نیز به صورت مستقیم بلکه از طریق آثار افلاطون و تنگاتنگ در هم آمیخته و با افکار و اندیشه های او به ما رسیده است و برای ما به یادگار مانده است .

سه رساله ی دفاع سقراط ( آپولوژی ) ، عشق و زیبایی ( فاید روس ) و هنر راوی ( ایون ) مهم ترین آثار در زمینه ی نقد آرای ادبی و نقد آمیز سقراط هستند .

در رساله ی (آپولوژی) که شرح و دفاعیات سقراط در دادگاهی است که او را به مرگ محکوم کرد از قول سقراط چنین می خوانیم :

« پس از آن که از آزمودن مردان سیاسی فراغت یافتم به شاعران روی آوردم تا برخود روشن کنم که من از آنان نادان ترم . از اشعارشان قطعه هایی برگزیدم که با کوشش فراوان ساخته بودند و بهترین آثارشان به شمار می رفت خواستم تا معنی این شعرها را توضیح دهند تامن نیز چیزی بیاموزم . شرم دارم پاسخ آنان را بازگو کنم . همین قدر می گویم که همه ی حاضران بهتر از خود شاعر درباره ی آن شعرها سخن گفتند . بدین سان دریافتم که شاعران در شعر سرورن از دانایی مایه نمی گیرند بلکه آثارشان زاده ی استعداد طبیعی و جذبه ای است که گاه به گاه به آنان روی می آورد . درست مانند پیشگویان و سرودخوانان پرستشگاه ها ، که سخنان زیبا به زبان می آورند . بی آنکه معنی گفته های خود را بدانند . گذشته از این ، بدین نکته نیز پی بردم که شاعران چون شعر می سرایند ، گمان می برند که همه چیز را می دانند و حال آنکه هیچ چیز نمی دانند . 7

از این گفته ی منسوب به سقراط چنین بر می آید که اولین نیروی فهم ، نقد ، تفسیر شعر ، و         قریحه ی آفرینش شعر و به نظم در آوردن کلام ، تفاوت اساسی قائل بوده و بر این عقیده بوده که منتقد شعر می تواند از سراینده ی آن ، شعر را بهتر درک و نقد و تفسیر کند . و به دلیل اهمیّت تاریخی این نظر ، باید آن را سرچشمه و منشأ نقد ادبی در تاریخ ادبیات جهان دانست .

در یک نگاه کلّی باید گفت که از دید سقراط ، شعر و ادبیات حاصل نوعی حالت جذبه ، وجد ، خلسه و از خویش بی خویشی است . در چنین لحظاتی است که سروش غیبی شعر و تخیّلات شاعرانه را به شاعر ، سخنور ، یا ادیب که در حالت ناهشیاری بیدار – خواب است . گویی دارد در بیدرای رؤیا می بیند ، الهام می کند و او در دریافت این حالات و آفات ، اختیاری از خود ندارد . از این دیدگاه سقراط شاعری را نوعی دیوانگی و جنون می پندارد .

( البتّه جنونی شریف که هدیه ی خدایان به انسان است ) 8

به نظر سقراط شعر و سخنوری و نقّادی را نباید با لفاظّی و زیاده گویی اشتباه گرفت و باید مهار و لگام کلام را در اختیار داشت و به اندازه و هنجار آن تازاند. همچنین باید کلام در شعر یا خطابه دارای نظم و نسقی باشند و طوری نباشند که جا به جا کردن اجزای شعر یا خطابه تأثیری در معنا و مفهوم آن نداشته باشد و فرقی نکند که کدام جزء را اوّل را بخوانیم کدام را بعد .

« هر خطابه و گفتار چون موجود زنده ای است که سر و تن و پا و به عبارت دیگر آغاز و میان و پایانی دارد و از این رو اجزای آن باید چنان به هم پیوسته باشند که با یکدیگر و با تمام خطابه سازگار باشند . 9

بنابراین اثر ادبی از دید سقراط باید متناسب و دارای ساختار موجود زنده باشد و اجزای آن با هم در هماهنگی و ترکیب ارگانیک باشد و کل واحد و منسجمی را تشکیل دهند .

- از دیدگاه سقراط یکی دیگر از ویژگی های لازم برای هر اثر ادبی ، اخلاقی بودن آن است . هنر باید پاک و نیک و شریف باشد و به پستی ها آلوده نشده باشد .

چون سقراط شعر و سخنوری را از منظر اخلاق می نگریسته و درباره ی ارزش آن ها بر مبنای ملاک ها و معیارهای اخلاقی حکم و داوری می کرده است . به همین دلیل ، هنری را که هدف نهایی آن فقط ایجاد لذّت و خوش آمدن باشد و در آن نشان از خیرخواهی و نیک خویی نباشد ، هنری بی فایده و نازیبا می شمرده است . سقراط شعر یا خطابه ای را که در آن ها سخنان کفرآمیز ، شرارت آمیز ، وقیحانه ، دور از شرم و گناه آلود به کار رفته باشد هنری مُضر ، زشت ، ننگین می شمرده و خالق آن را مستحقّ عقوبت و مجازات می دانسته است .

سقراط در رساله ی « فاید روس » بحث مفصّلی دارد درباره ی جاودانگی روح و مشاهده ی                 « حقیقت و زیبایی مطلق » در مسیر و سفر هزاران ساله خود ، پیش از ورود به کالبد انسانی و بر این باور است که از میان ارواحی که به دیدار حقیقت نائل می شوند ، گروهی کوچک که بیش از دیگران توفیق تماشا یافته اند در تن کسانی جای می گیرند که دوستداران دانش و جویندگان زیبایی خواهند شد و یا کمر به خدمت فرشتگان دانش و هنر خواهند بست و خدمتگزاران عشق خواهند گردید . 10

بنابراین از دید سقراط ، هنر و ادبیات ، اموری روحانی و مقدّس هستند و پردازندگان به آن ها نیز در حقیقت دیوانگانی هستند که دیوانگیشان باید دیوانگی خدایی ، تأیید شود .

اینان با دیدن زیبایی در این جهان ، زیبایی حقیقی را که در مسیر و سیاحت روحانی بیش از هبوط زمینی ، در آسمان ها و در ملازمت خدایان دیده اند به یاد می آورند . می خواهند به پرواز درآیند ولی در خود توان بال و پرواز نمی بینند . ناچار چون مرغی شکسته بال ، غرق در جنون و خواهش و حرمان به هنر روی می آورند و عشق به زیبایی را از طریق آن باز آفرینی و یادآوری می کنند .

- سقراط دو اصل اساسی را برای خلق سخن خوب چنین می داند :

« اصل نخست این است که سخنور جزئیّات کثیر و پراکنده را یک جا و با هم ببینند و بدین سان به صورتی واحد برسد تا هر گاه که درباره ی موضوعی سخن می گوید نخست موضوع سخن خویش را تعریف کند و برای شنونده روشن سازد که درباره ی چه چیز سخن خواهند گفت . اصل دوّم این که صورت واحد را به نحو درست به اجزای طبیعی آن تقسیم کند و هنگام تقسیم چون قصّابی نوآموخته قطعه ها را نشکند . 11

- سقراط خود را طرفدار روش جمع و تقسیم می داند « چه در سخن پردازی و نوشتن و چه در اندیشیدن ، و کلامی را خوش می دارد که بتواند در واحد ، جزئیات کثیر را ببیند و در جزئیات کثیر ، صورت واحد را و او چنین هنری را هنر « اهل دیالکتیک »[1] می نامد .

سقراط شعر را میوه ی غلبه بی خویشی ، ناهوشیاری ، پر از جذبه و وجد و سرشار از خلسه و خواب می داند و می گوید که برای القاء و الهام شعر و خنیا و ترانه باید شاعر ، سعادت برخورداری از چنین حالات و آفاتی را داشته باشند و گرنه بی بهره ازجذبه ی غیبی ، ساخته اش بی روح ، خشک ، صنعت گرانه ، عبارات پردازانه می شود و نه اثری خواهد داشت ، نه شور و حالی بر خواهد انگیخت ، نه ارزشی را دارا خواهد بود .

نگاه افلاطون به ادبیّات نگاهی کاملاٌ اخلاقی – اجتماعی است و نقد ادبی او نیز از همین دیدگاه یعنی برّرسی آثار اخلاقی – اجتماعی ادبیّات صورت گرفته است . او ادبیّات را در خدمت تهذیب اخلاقی و تعالی روحی فرد در اجتماع می خواهد و آن را تا آن جا قبول دارد که خدمتگزار و ابزار پیشرفت اخلاقی و معنوی انسان باشد نه بیشتر .

در جامعه ی آرمانی او که همان مدینه ی فاضله است ادبیات هیچ نقشی نمی تواند داشته باشد مگر نقش به کمال رساندن انسان ، شُستن آلودگی ها و پستی ها از ضمیر انسان ، زدودن زنگارها از روح و روان بشر ، آراستن او به اخلاقیّات شریف و والا . ادبیّاتی که بد آموزی دارد و روح و روان آدمی را مخصوصاً کودکان و جوانان را که تأثیرپذیرتر از بزرگسالان هستند ، آلوده می سازد ، ادبیّاتی که از خدایان چهره ای پست و شریر ارائه می دهد ، ادبیّاتی که انسان را تنبل و گمراه و پست بار می آورد ، ادبیّاتی که جز شر چیزی در  پی ندارد ، ادبیّاتی که با ایجاد ترس از مرگ و دنیای پس از مرگ باعث          می شود که جوانان ، بر اثر ترس از مرگ زندگی به هر صورت راحتی همراه با ننگ و خفّت شکست و تسلیم و تحقیر ، بر مرگ ترجیح می دهند و در جبهه های جنگ به جای جانفشانی ، ننگ فرار یا تسلیم را بپذیرند ، این گونه ادبیّات مذموم و ناپسند است و باید ممنوع باشد و از شرّ آن در جامعه جلوگیری شود .

جامعه ی آرمانی باید جلوی این گونه ادبیّات را بگیرد و به شدت مورد مراقبت و سانسور باشد و نباید به آثار ادبی با بار مضمونی و اخلاقی منفی ، علیرغم همه ی زیبایی ها و ارزش های هنری اجازه ی انتشار داده شود .

و در مجموع به ادبیّات تنها در چارچوب اخلاقیّات توجّه داشتند و از لحاظ عقلانی اهمیّت زیادی برای ادبیّات و شعر قائل نبودند و به همین دلیل به فکر هم نیفتادند که قوانین و اصولی برای ادبیات وضع و مشخص کنند و نقد ادبی آنها در کل نگاه کلّی نقدی اخلاقی و محافظه کارانه بود .

نقد ادبی در یونان باستان از دیدگاه ارسطو

ارسطو که با نگرش منطقی به پدیده ها ، همه چیز را قانونمند و نظم پذیر می دانست ، نخستین اندیشمندی بود که کوشید قوانین و اصول آفرینش ادبی را کشف و تدوین کند ، شناخت آفریده های ادبی را به قاعده و نظم در آورد و اُسلوب ها و موازینی برای سنجش و داوری آن ها ایجاد کند . به همین دلیل این آموزگار نخست را به حق باید بنیان گزار و پدر شیوه های منطقی نقد و نظریه پردازی ادبی دانست .

مهم ترین اثر به جا مانده از ارسطو در زمینه ی ادبیات و نقد ادبی رساله ی « فن شعر » است . البتّه ارسطو آثار دیگری نیز در زمینه ی نقد ادبی داشته که یا به طور کلی از بین رفته و یا تنها بخش ها بسیار ناچیز از آن بر جای مانده است مانند رساله هایی در باره ی شاعران و رساله هایی درباره ی ابداعات .

رساله ی« فنّ شعر » دارای بیست و شش بخش کوتاه است . چهار بخش نخست آن به تعریف شعر و شاعری می پردازد و درباره ی رابطه ی میان شعر و تقلید ، منشاء و انواع شعر و انواع تقلید بحث               می کند .

بخش پنجم مقدمه ای است بر سه موضوع کمدی ، تراژدی ، حماسه .

در بخش ششم تا بخش بیست و دوّم به تعریف تراژدی و مشخّصات آن می پردازد .

سه بخش از آخرین بخش های رساله ی ؟ « فن شعر » درباره ی حماسه است و در این سه بخش پس از برّرسی ناقص و کوتاهی درباره ی شعر حماسی ، به بررسی شعر حماسی هومرمی پردازد .

در آخرین فصل رساله نیز به مقایسه ی بین تراژدی و حماسه پرداخته و با استدلالی منطقی ثابت        می کند که تراژدی بر حماسه برتری دارد و از آن عالی تر است .

در یک فصل از رساله نیز به پاسخ گویی بعضی از اشکالات منتقدان اختصاص یافته و در آن ارسطو خطاهایی را که در فنّ شعر ممکن است روی دهد ، بررسی ، تجزیه و تحلیل کرده است .

یکی از انگیزه های اساسی ارسطو در نگارش رساله ی فنّ شعر ، پاسخ دادن به ایرادها و انتقادهایی بوده که افلاطون از دیدگاه اخلاق و دانش بر شعر و ادبیّات وارد کرده بود ، و ردّ شبهات مطرح شده از طرف او  بود .

افلاطون شعر را از جهت اخلاقی ، زیان آور و ویرانگر می دانست و از دیدگاه معرفت شناسانه ی آن را دور از حقیقت و فاقد ارزش علمی می پنداشت . او ارزش زیبایی شناسانه ی ادبیّات را در نظر نمی گرفت یا ناچیز و بی مقدار می شمرد و به جای آن از دیدگاه ارزش اخلاقی به ادبیّات نگاه می کرد .

از دید افلاطون ، شعر بسی از حقیقت دور است و اگر هم نشانی از معرفت در آن است ، پیوندش با معرفت حقیقی ، بسی سست است و از معرفتی مبهم و مه آلود سرچشمه می گیرد .

ارسطو برای پاسخ دادن به این شبهات و انتظارات ، رساله ی فنّ شعر را به رشته ی تحریر درآورد . از دید ارسطو ، ادبیّات ، اعم از نثر و نظم شعر ، همچون سایر هنرهای دیگر بر مبنای دو شالوده ی اصلی بنیان گرفته است یکی از این شالوده ها طبیعت تقلیدگر ذهن و روح انسان است و دیگری نیاز              طبیعی اش به توازن ، هماهنگی و ریتم است .

بنابراین ادبیّات در همه ی شکل های گوناگون خویش ، گونه ای فرآورده ی ذهنی است که از طبیعت مقلّد انسانی صاحب قریحه و خلّاق سرچشمه می گیرد و نیاز روحی او به هماهنگی و توازن را ارضا              می کند .

ارسطو بر این عقیده است که انسان به طور غریزی تقلید گر است و از تقلید ماهرانه ی صورت ها و سیرت ها لذت می برد . شاهد این دعوی اموری است که در عالم واقع جریان دارد . « چه موجوداتی که چشم انسان از دیدن آن ها ناراحت می شود ، اگر آن ها را خوب تصویر نمایند از مشاهده ی تصویر آن ها لذّت حاصل می شود » . 12

همچنین ارسطو گرایش به هماهنگی و توازن را در انسان سائقه ای طبیعی و غریزی می داند و معتقد است که ترکیب این دو گرایش طبیعی سبب پیدایش شعر و ادبیّات شده است .

پس چون غریزه ی تقلید و محاکات در نهاد ما طبیعی بود . چنان که ذوق آهنگ و ایقاع مانند تقلید جنبه طبیعی دارند ، کسانی که هم از آغاز امر در این گونه امور بیشتر استعداد داشتند اندک اندک پیشتر رفتند و به بدیهه گویی پرداختند و هم از بدیهه گویی آنها بود که شعر پدید آمد13 .

ارسطو بر این نظر است که تقلید انواع گوناگون دارد . از دید او تقلید ممکن است به صورت روایت موضوع از زبان دیگری باشد یا آن که موضوع را از زبان خود گوینده و بی دخالت شخص راوی نقل کند و یا ممکن است تمام اشخاص داستان را در حال حرکت و عمل تصویر نماید .

و همین تفاوت های موجود در انواع تقلید است که منجر به پیدایش انواع شعر شده است . آنگاه شعر بر وفق طبع و نهاد شاعران گوناگون گشت :

آن ها که طبع بلند داشتند افعال بزرگ و اعمال بزرگان را تصویر کرده اند و آنان که طبعشان پست و فرومایه بود به توصیف اعمال دونان و فرومایگان پرداختند14 .

این دسته ی آخرین ، هجویات را سرودند و آن دسته ی نخست ، به نظم سرودهای دینی و               ستایش ها دست زدند .

ارسطو عقیده دارد که تکامل هجو سُرایی منجر به پیدایش سبک و اوزان خاصی در ادبیّات شد که آن را اوزان « ایامبیک » [2]نامیدند و تکامل بعدی آن سبب پیدایش کمدی در ادبیّات شد و تکامل ستایش سرایی منجر به اوزان « هروپیک » شد که تکامل بعدی آن به پیدایش حماسه انجامید و سپس شاخه ای از حماسه سرایی به گونه ای خاص رشد کرد و به پیدایش تراژدی منجر شد .

چون تراژدی و کمدی پدید آمد ، شاعران هر یک بر وفق طبع و مذاق خویش یکی از این دو شیوه را پیش گرفتند بعضی ها به جای آن که شعر ایامبیک بسرایند ، سُراینده ی کمدی شوند و برخی به جای آنکه شعر هروبیک بگویند گوینده ی تراژدی گشتند15 .

ارسطو بر این اساس به این برداشت اساسی می رسد که شاعر بیشتر باید افسانه ساز باشد تا سازنده ی سخنان موزون و جوگیر ادبیّات ، افسانه سازی و قصّه پردازی است نه سخن سرایی و نظم پردازی .

در تألیف نیز شاعر باید در حد امکان وضع اشخاص و حرکات آن را پیش خود مجسّم کند چنان که بدبختی و نومیدی او بتواند حقیقتی جلوه کند .

و شاعر قادر و توانا کسی است که خود تا بیشترین حدّ اثر پذیر و دارای عواطف رقیق ، و زیر نفوذ عواطف و هیجانات واقعی باشد .

در جمع بندی نهایی باید رساله ی فنّ شعر ارسطو را نخستین رساله درباره ی ادبیّات و نقد ادبی دانست و ارسطو را معلم بزرگ فنّ نقد و نظریه پردازی ادبی به شمار آورد .

نقد ادبی در روم باستان

ادبیّات رومی از انتشار و گسترش تمدّن ، فرهنگ و ادبیّات یونانی در میان رومیان پدید آمد . رومیان پیش از آشنایی با یونانیان ، آشنایی چندانی با شعر و ادبیّات نداشتند و حتّی واژه ای ویژه برای نامگذاری شعر و ادبیّات در زبان آن ها موجود نبود . رومیان پیش از آنکه اهل ذوق و ادب و هنر باشند . مردان رزم و مبارزه و سیاست بودند و از فنون جنگ آوری و رقابت سیاسی بیشتر از فنون ادبی سر در می آوردند و به قول « ویرژیل » :

« رومیان برای هنر آفریده نشده بودند ، بلکه جهت سلطه و حکومت ساخته شده بودند ، از نظر آن ها هر گونه فعالیّت فکری و ذوقی ، تلف کردن وقت و هدر دادن عمر ، با ارزش بود .آن ها مردان کار و مکر و پیکار بودند و « کسانی را که شعر می گفتند ، خیال می بافتند ، یا به اندیشه های فلسفی و حکمت آمیز                 می پرداختند ، افرادی بیکاره ، لاابالی به حساب می آوردند »

آن ها حتّی خواندن و نوشتن را به معنای سرباز زدن از کار و تلاش و سازندگی و به عنوان نمودهایی از تن پروری و بیکارگی می دانستند و به همین دلیل ارزش چندانی برای هنر و ادبیات قائل نبودند .            « مارکوس کاتو » را شاید بتوان نخستین نظریه پرداز و منتقد ادبی و رومی شمرد . او از دلبستگان به سنّت های اصیل رومی بود . هجوم ادبی ، فلسفی ، علمی ، هنری و فرهنگی یونان به روم ایجاد دگرگونی های عمیق و گسترده ای در آداب و سنّت و روحیّات و تلقیّات و نگرش رومی در اثر این هجوم ، باعث نگرانی خاطر کاتو بود .

او نخستین نثر نویس بزرگ زبان لاتین بود . رساله ی مشهوری درباره ی فنّ خطابه نوشت و شیوه ی ناهموار و پُر از دست انداز خطابت روحی را بر روانی کسب آموزگاران فنّ بلاغت یونانی، توضیح می داد .

او به پسرش در این باره چنین نوشت :

« یونانیان مردمی سرکش و تبهکارند . از من بپذیر که چون ادبیات خویش را بر روم ارزانی دارند ، همه چیز را تباه خواهند کرد . »

« کاتو » را باید اصیل ترین نماینده ی فرهنگ و ادبیات خالص و ناب رومی دانست ، اندیشه ها و نظریات ادبی او درباره ی معیارها و موازین درست شعر ، نظم ، نثر و خطابه ، مکتب و تبدیل به آموزشگاهی بزرگ شد .  ( در آموزش و پرورش خطیبانی چون سیرون و شاعرانی چون هوراس و تاسیت ، پس از او پا به عرصه ی وجود گذاشتند .

 


[1]  (dialectic) کلمه ی یونانی که روش خاصّی از بحث و مناظره است که برای اوّلین بار سقراط حکیم آن را به کار برد .

[2]  (Iamb) – سیلاب نامؤکد به دنبالش یک سیلاب مؤکّد که از پنج ضرب تشکیل شده است .

 

فهرست مطالب

 

مقدّمه............................................................................................................................................................................. 1

اهمیّت تحقیق.......................................................................................................................................................... 2

اهداف تحقیق........................................................................................................................................................... 2

روش تحقیق.............................................................................................................................................................. 3

پیشینه ی تحقیق.................................................................................................................................................. 3

فصل اوّل : تعریف نقد

1-1 نقد چیست ؟.................................................................................................................................................. 4

2-1 نقد ادبی........................................................................................................................................................... 7

3-1 نقد ادبی ایران و جهان................................................................................................................................. 9

پی نوشت های فصل اوّل.................................................................................................................................. 19

فصل دوّم : معرّفی قیصر امین پور 

1-2 زندگی نامه ی قیصر امین پور................................................................................................................... 20

2-2 دوره ی اوّل شاعری قیصر ( دهه ی اوّل )............................................................................................. 23

3-2 دوره ی دوّم شاعری قیصر ( دهه ی دوّم )............................................................................................ 45

4-2 دوران سوّم شاعری قیصر ( دهه ی سوّم )............................................................................................ 53

5-2 دوران کمال شاعر.......................................................................................................................................... 59

6-2 اوضاع سیاسی و اجتماعی در دهه ی اوّل............................................................................................. 66

7-2 تأثیر اوضاع سیاسی و اجتماعی بر ادبیّات............................................................................................. 70

8-2 شعر مقاومت و ویژگی های آن ................................................................................................................ 74

9-2 قیصر و شعر مقاومت.................................................................................................................................... 81

10-2شعر آیینی و ویژگی های آن................................................................................................................... 87

11-2 قیصر و شعر آیینی.................................................................................................................................... 91

12-2 تحوّل در شعر قیصر................................................................................................................................... 98

13-2 تحوّل در قالب و فرم ( فضای بیرونی شعر )....................................................................................... 103

14-2 تحوّل در محتوا و مضمون ( فضای درونی شهر ).............................................................................. 112

پی نوشت های فصل دوّم................................................................................................................................. 123

فصل سوّم : ویژگی های سبکی شاعر

1-3 لغات و ترکیبات............................................................................................................................................. 124

2-3 کنایه ها و اصلاحات عامیانه در شعر....................................................................................................... 182

3-3 طنزهای با محتوا........................................................................................................................................... 199

4-3 گوناگونی موضوعات...................................................................................................................................... 210

5-3 مضمون بکر..................................................................................................................................................... 273

6-3 وزن ریتمیک در شعر................................................................................................................................... 279

7-3 استفاده از قالب های مُدرن........................................................................................................................ 283

8-3 استفاده از آیات و روایات............................................................................................................................. 290

9-3 نحوه ی نگرش............................................................................................................................................... 299

10-3 نوستالوژی در شعر قیصر.......................................................................................................................... 306

11-3 اگزیستانسیالیستی دینی در شعر قیصر............................................................................................... 315

12-3 عینیّت و ذهنیّت در شعر قیصر............................................................................................................. 322

پی نوشت های فصل سوّم............................................................................................................................... 328

فصل چهارم : صور خیال در شعر قیصر

1-4 استعاره و تشبیه در شعر قیصر.................................................................................................................. 329

2-4 تکرار در شعر قیصر....................................................................................................................................... 338

3-4 تکرار در مجموعه ی تنفّس صبح و در کوچه آفتاب.......................................................................... 338

4-4 تکرار در مجموعه ی آینه های ناگهان.................................................................................................... 342

5-4 تکرار در مجموعه ی گلهای........................................................................................................................ 353

6-4- تکرار در مجموعه ی دستور زبان عشق................................................................................................ 358

7-4 تکرار آوایی در شعر قیصر........................................................................................................................... 361

8-4 ایهام و لکنت آرایی ایهام در شعر قیصر.................................................................................................. 379

9-4 تضمین در شعر قیصر.................................................................................................................................. 389

10-4 عنصر رنگ آمیزی در شعر قیصر........................................................................................................... 397

پی نوشت های فصل چهارم........................................................................................................................... 418

فصل پنجم : مقایسه ی شعر قیصر با سهراب

1-5 سهراب سپهری.............................................................................................................................................. 419

2-5 اختلاف اساسی در محتوای شعر قیصر و سهراب................................................................................ 426

3-5 اشتراک اساسی در محتوای شعر قیصر و سهراب................................................................................ 437

4-5 مقایسه ی کاربرد وزن در اشعار سهراب و قیصر................................................................................... 441

5- 5 مشترکات در حوزه ی زبان قیصر و سهراب......................................................................................... 449

6-5 اشتراک مضامین در اشعار قیصر و معاصرانش...................................................................................... 453

پی نوشت های فصل پنجم............................................................................................................................. 464

نتیجه گیری............................................................................................................................................................... 465

فهرست منابع ......................................................................................................................................................... 466

فهرست مقاله ها.................................................................................................................................................... 468

 

منابع ......................................................................................................................................................... 466

فهرست مقاله ها.................................................................................................................................................... 468

 

دانلود زندگی دکتر قیصر امین پور و تحولات اجتماعی در سه دهه شعر ایشان

تست هوش وکسلر بزرگسالان (WAIS-R) دکتر براهنی و همکاران.

۱ بازديد
تست هوش وکسلر بزرگسالان ( WAISR ) دکتر براهنی و همکاران
دسته بندی روانشناسی و علوم تربیتی
بازدید ها 51
فرمت فایل zip
حجم فایل 15086 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 70
تست هوش وکسلر بزرگسالان (WAIS-R) دکتر براهنی و همکاران

فروشنده فایل

کد کاربری 15739
کاربر
 
 


این مقیاس که توسط وکسلر در سال 1940 تهیه شده و در سال 1955 مورد تجدید ‏نظر قرار گرفته است دارای دو حیطه کلامی‌ و غیرکلامی‌ است و دارای 11 خرده آزمون ‏است. مقیاس هوشی تجدید نظر شده وکسلر برای بزرگسالان در سال 1373 توسط ‏دکتر براهنی و همکاران هنجاریابی شده است.‏





طراحی سازمان (جلد دوم) تالیف ریچارد ال دفت ترجمه دکتر پارساییان و دکتر اعرابی

۲ بازديد
دانلود پاورپوینت خلاصه کتاب تئوری و طراحی سازمان (جلد دوم) تألیف ریچارد ال دفت ترجمه پارساییان و اعرابی، در قالب pptx و در 158 اسلاید، قابل ویرایش، شامل فصل هشتم نوآوری و تغییر، فصل نهم تکنولوژی اطلاعات و کنترل سازمان، فصل دهم فرهنگ سازمانی و ارزش های اخلاقی، فصل یازدهم فرایند تصمیم گیری، فصل دوازدهم قدرت و سیاست، فصل سیزدهم روابط بین گروهی و تعا
دسته بندی مدیریت
بازدید ها 85
فرمت فایل pptx
حجم فایل 711 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 158
پاورپوینت خلاصه کتاب تئوری و طراحی سازمان (جلد دوم) تالیف ریچارد ال دفت ترجمه دکتر پارساییان و دکتر اعرابی

فروشنده فایل

کد کاربری 19
کاربر
 
 

دانلود پاورپوینت خلاصه کتاب تئوری و طراحی سازمان (جلد دوم) تألیف ریچارد ال دفت ترجمه دکتر پارساییان و دکتر اعرابی، در قالب pptx و در 158 اسلاید، قابل ویرایش، شامل:

 

فصل هشتم: نوآوری و تغییر

نقش استراتژیک تغییر: نوآوری یا مرگ

عواملی که موجب تغییرات عمده در سازمان می شوند

تغییر سریع و تدریجی

تنوع استراتژی تغییر

مراحلی که یک تغییر موفقیت آمیز باید طی کند

عوامل موفقیت آمیز در فرایند تغییر

تغییر در تکنولوژی

نگرش دو منظوره

ساختار های برگردان

دوایر خلاق

تیم های خلاق

سازمانهای کارآفرین

کالا و خدمات جدید

میزان موفقیت یک کالای جدید

تحقیق SAPPHO

الگوی ارتباط افقی

بدست آوردن مزیت رقابتی با نوآوری در تولید

تغییر در استراتژی و ساختار

نگرش دوگانه بر تغییر سازمان

مردم و تغییر فرهنگی

سازمانهای افقی و مهندسی مجدد

مدیریت کیفیت جامع (TQM)

دوایر کیفیت

بهبود سازمانی

ایجاد تغییر به روش بهبود سازمانی

 

فصل نهم: تکنولوژی اطلاعات و کنترل سازمان

اطلاعات

مقدار اطلاعات و غنی بودن آنها

اثر گذاری دو پدیده عدم اطمینان و ابهام بر فرایند و مقدار اطلاعات کانال ارتباطی بین افراد

غنی بودن اطلاعات

تکنولوژی اطلاعاتی و ساختار های نوین سازمانی

روند تکاملی کاربرد تکنولوژی اطلاعات در سازمان

الگویی برای طراحی سیستم پشتیبانی تصمیمات

مزایای استراتژیک تکنولوژی اطلاعات

کنترل استراتژیک

استراتژی های اصلی کنترل

سیستمهای کنترل مدیریت

زیر سیستمهای فرعی کنترل مدیریت

الگوهای اقتضایی کنترل

توازن بین تفویض اختیار و اعمال کنترل

 

فصل دهم: فرهنگ سازمانی و ارزش های اخلاقی

فرهنگ چیست؟

پیدایش و هدف فرهنگ

یکپارچگی داخلی

سازشکاری خارجی

تفسیر فرهنگ

قدرت فرهنگ وسازشکاری

استراتژی و فرهنگ

رابطه محیط واستراتژی با فرهنگ سازمانی

فرهنگ انعطاف پذیری

فرهنگ ماموریتی

فرهنگ مشارکتی

فرهنگ بوروکراتیک

ارزشهای اخلاقی در سازمان

رهبری مبنتی بر ارزش

سیستم ها و ساختار رسمی

 

فصل یازدهم: فرایند تصمیم گیری

تصمیم گیری سازمانی

تصمیم گیری فردی

روش بخردانه

مراحل تصمیم گیری در روش بخردانه

روش عقلایی محدود

تصمیم گیری سازمانی

نگرش علم مدیریت

الگوی کارنگی

مراحل انتخاب در الگوی کارنگی

الگوی تصمیم گیری مرحله ای ( گام به گام – فزاینده )

ادغام فرایند الگوی مرحله ای و الگوی کارنگی

تصمیمات ویژه

محیط هایی که سرعت سرسام آوری دارند

اشتباهات در تصمیم گیری

 

فصل دوازدهم: قدرت و سیاست

قدرت فردی و سازمانی

قدرت و اختیار

تعریف اختیار

منابع قدرت مدیران رده عالی سازمان

منابع قدرت مدیران رده میانی سازمان

منابع قدرت مدیران رده پائین سازمان

روند تفویض اختیار

دلیل هایی برای تفویض اختیار

ارکان تفویض اختیار

کاربردهای پدیده تفویض اختیار

فرایند واگذاری اختیار

قدرت در سطح افقی

موقعیت استراتژیک

منابع قدرت

سازش با پدیده عدم اطمینان

فرایندهای سیاسی در سازمان

تفاوت الگوی بخردانه و سیاسی در سازمان

الگوی مختلط

تدبیرهایی برای تقویت پایگاه قدرت

تدبیرهایی سیاسی برای استفاده از قدرت

 

فصل سیزدهم: روابط بین گروهی و تعارض

تعارض بین گروه ها چیست؟

تعارض در سطح افقی

تعارض در سطح عمودی

الگوی تعارض بین گروهها درسازمان

عوامل محتوایی و سازمانی

ویژگی روابط درون سازمانی

الگوی همکاری سازمان

فایده های همکاری

زیان های تعارض

روشهایی برای تعارض بین گروهها

تغییر در نگرش و رفتار

استراتژیهایی برای مدیریت تعارض بین گروهها

آموزش بین گروهی

 

فصل چهاردهم: روابط بین سازمانی

سیستم زیست محیطی

آیا رقابت مرده است؟

نگرش های روابط بین سازمانی

تئوری وابستگی منابع

استراتژی هایی در زمینه منابع

استراتژی های مبتنی بر قدرت

شبکه های همکاری

تبدیل دشمنی ها به دوستی

تغییرات ویژگی های بین سازمانی

بوم شناسی جمعیت

شکل سازمانی و منابع ویژه

فرایند تغییر

اجزای تشکیل دهنده الگوی بوم شناسی سازمان

استراتژی هایی برای بقا

 

فصل پانزدهم: به سوی سازمانهای یادگیرنده

طرح سازمانی

شکل و طرح سازمانی

سازمان اثربخش

سازمانهای یادگیرنده

توانایی های یادگیری

رهبر اندیشمند

تفویض اختیار به دیگران و احترام گذاردن به افراد

استراتژی اضطراری

فرهنگ قوی

مشارکت کامل در اطلاعات

ساختارهای افقی

تجدید حیات سازمان

رهبری خلاق و فرهمند

 

توضیحات:

کتاب " تئوری و طراحی سازمان (جلد دوم) تألیف ریچارد ال دفت ترجمه دکتر علی پارساییان و دکتر سید محمد اعرابی" از جمله منابع مهم درسی رشته های مجموعه مدیریت در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد می باشد. این فایل شامل پاورپوینت خلاصه جلد دوم این کتاب می باشد که کل 8 فصل این کتاب ( فصول 8 الی 15) را در بر می گیرد و در حجم 158 اسلاید، همراه با تصاویر و توضیحات کامل تهیه شده است که می تواند توسط دانشجویان مورد استفاده قرار گیرد.

پاورپوینت تهیه شده بسیار کامل و قابل ویرایش بوده و در تهیه آن کلیه اصول و علائم نگارشی و چیدمان جمله بندی رعایت گردیده است و قالب آن را نیز به دلخواه می توان تغییر داد.

 

پاورپوینت کتاب تئوری حسابداری (جلد دوم) تالیف دکتر رضا شباهنگ

۰ بازديد
پاورپوینت کتاب تئوری حسابداری (جلد دوم) تالیف دکتر رضا شباهنگ

دانلود پاورپوینت کتاب تئوری حسابداری جلد دوم تألیف دکتر رضا شباهنگ، در قالب ppt و در 316 اسلاید، قابل ویرایش، شامل فصل دوازدهم حسابداری تورمی و آثار تغییر قیمتها، فصل سیزدهم مالیات بر درآمد در حسابداری مالی، فصل چهاردهم قراردادهای اجاره، فصل پانزدهم سرمایه گذاری بین شرکتها، فصل شانزدهم بازنشستگی و سایر مزایای بعد از آن، فصل هفدهم حسابداری نفت و گا

دانلود پاورپوینت کتاب تئوری حسابداری (جلد دوم) تالیف دکتر رضا شباهنگ

پاورپوینت کتاب تئوری حسابداری 2 دکتر شباهنگ 
پاورپوینت خلاصه کتاب تئوری حسابداری جلد دوم شباهنگ 
پاورپوینت تئوری حسابداری 2 دکتر شباهنگ 
پاورپوینت خلاصه کتاب تئوری حسابداری 2 دکتر شباهنگ 
پاورپوینت تئوری حسابداری جلد دوم شباهنگ 
پاورپوینت کتاب تئوری حسابداری جلد دوم تالیف دکتر رضا شباهنگ
دسته بندی حسابداری
فرمت فایل ppt
حجم فایل 7357 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 316

دانلود پاورپوینت کتاب تئوری حسابداری (جلد دوم) تألیف دکتر رضا شباهنگ، در قالب ppt و در 316 اسلاید، قابل ویرایش، شامل:

 

فصل دوازدهم: حسابداری تورمی و آثار تغییر قیمتها

مقدمه

تعریف حسابداری تورمی

تورم وماهیت تغییر قیمت

تغییرات در سطح عمومی قیمتها

 قدرت خرید

سیر تکاملی حسابداری تورمی در هیئت استانداردهای حسابداری مالی

حسابداری و تورم

شاخص های مبتنی بر سطح عمومی قیمت

موضوع استانداردشماره  33

هدف استاندارد

محدوده استاندارد

روش های الزامی طبق استاندارد

صورتهای مالی طبق استاندارد

پروژه هیئت استانداردهای حسابداری مالی؟

انتقادات و مشکلات استاندارد 33 جهت تجدید نظر و جایگزینی...

نرخ تورم در فاصله بین آغاز رکود تورمی تا سال انتشار استاندارد 89

سود ناشی از عملیات مستمر                     

مبلغ بازیافتنی

سود یا زیان ناشی از قدرت خرید بر مبنای خالص اقلام پولی           

تفاوتهای بین دواستاندارد

مشخصات اقتصادهای دارای تورم حاد

ارائه مجدد صورتهای مالی(تعدیل صورتهای مالی)

صورتهای مالی به بهای تاریخی

صورتهای مالی به بهای جاری

ارزیابی حسابداری مبتنی بر سطح عمومی قیمتها

دلایل موافقان حسابداری تورمی

دلایل مخالفان حسابداری تورمی

بررسی موانع استفاده از حسابداری تورمی در ایران

 

فصل سیزدهم: مالیات بر درآمد در حسابداری مالی

تفاوت سود حسابداری با سود مشمول مالیات

اختلاف های دائمی سود حسابداری با سود مشمول مالیات

دلایل موافقین روش تخصیص مالیاتی

مفهوم مقابله هزینه ها با درآمد فروش

مفهوم تداوم فعالیت

روشهای مدیریت

دلایل مخالفین روش تخصیص مالیاتی

نظریه تنزیل مبالغ تخصیص یافته

روش دارایی - بدهی

تخصیص طی دوره مالیات

روش خالص از مالیات

 

فصل چهاردهم: قراردادهای اجاره

تعریف اجاره

مزایای اجاره

مزایای اجاره های بلندمدت

بولتن تحقیقات حسابداری شماره 38

5 بیانیه هیات اصول حسابداری(APB)

بیانیه های هیات اصول حسابداری در ارتباط با اجاره کننده

بیانیه شماره 5 (1964)

بیانیه شماره 10 (1966)

بیانیه شماره 31  (1973)

بیانیه شماره 7   (1966)

بیانیه شماره 27  (1972)

هیات استاندارد های حسابداری مالی

طبقه بندی اجاره ها

مفاد استاندارد اجاره

سرمایه ای محسوب کردن توسط اجاره دهندگان

تعیین ارزش فعلی حداقل مبالغ اجاره

اجاره سرمایه ای

حسابداری اجاره سرمایه ای

نحوه انعکاس اجاره های سرمایه ای در ترازنامه

حسابداری اجاره سرمایه ای توسط اجاره کننده
هزینه های اجرایی  (Executory cost)

استهلاک دارایی مورد اجاره

نمودار نحوه محاسبه استهلاک دارایی اجاره شده

طبقه بندی اجاره سرمایه ای توسط اجاره دهنده

اجاره به شکل فروش

اجاره به شکل تامین مالی مستقیم

مقایسه اجاره به شکل فروش و اجاره به شکل تامین مالی مستقیم

 

فصل پانزدهم: سرمایه گذاری بین شرکتها

مقدمه

وضعیت مربوط

تلفیق

روش خرید

رویکرد شخصیت حسابداری جدید

تلفیق نسبی

روش ارزش ویژه

 

فصل شانزدهم: بازنشستگی و سایر مزایای بعد از آن

استفاده کنندگان و نیازهای اطلاعاتی آنان برطبق استاندارد 27

طرح یا مزایای بازنشستگی چیست؟

طرح های متضمن کسور بازنشستگی تعریف شده

طرحهای بازنشستگی با مزایای تعریف شده

مزایای متعلقه

سپرده گذاری به روش محاسبات بیمه ای

سپرده گذاری نهایی

ارزش فعلی مزایای بازنشستگی مبتنی بر اکچوئری(استاندارد 27)

آکچوئری چیست؟

مزایای بدون پشتوانه مالی

سود یا زیان محاسبات بیمه ای

روشهای سپرده گذاری مبتنی بر محاسبات بیمه ای

بولتن تحقیقاتی حسابداری شماره 36

بولتن تحقیقات حسابداری شماره 47

بیانیه شماره 8 هیات اصول حسابداری

استاندارد شماره 35 هیئت استانداردهای حسابداری مالی

استاندارد شماره 36 هیئت اصول حسابداری مالی

استانداردهای شماره 87

استاندارد شماره 88

بدهیهای قراردادی

بدهیهای اقتصادی و قراردادی ضمنی طرحهای بازنشستگی

نتایج اقتصادی بدهی محسوب کردن مزایای بازنشستگی  بدون پشتوانه مالی

 

فصل هفدهم: حسابداری نفت و گاز

مقدمه

منابع طبیعی

تفاوت های مفهومی بین روش بهای تمام شده کامل(FC) و روش کوششهای موفق(SE)

تدوین استاندارد های مربوط به حسابداری نفت و گاز
تحقیقات مشاهده ای انجام شده درباره حسابداری نفت و گاز

تحقیقات انجام شده به درخواست FASB

ارتباط SFAS#19 با مبانی نظری

عوامل سیاسی

حسابداری شناخت ذخایر

وضعیت جاری در حسابداری نفت و گاز

تحلیل  منابع طبیعی

نکات قابل توجه در مورد منابع طبیعی

روش حسابداری تخصیص مخارج  منابع طبیعی

روش کوششهای موفق

روش بهای تمام شده کامل

مقایسه روش های حسابداری منابع طبیعی

 

فصل هیجدهم: افشای اطلاعات مالی

مقدمه

مخاطبین افشا

افشا برای گروه‌های ذینفع

سطوح افشا

افشای داوطلابنه در مقایسه با افشای اجباری اطلاعات مالی

شکلهای افشا

پیش بینی‌های مالی

رویه‌های حسابداری

تغییرات حسابداری

افشای اطلاعات بر حسب قسمت‌های مختلف یک واحد انتفاعی

نیاز به افشای اطلاعات مربوط به قسمتهای مختلف.

روشهای افشا

 

فصل نوزدهم: مباحث مطروحه در حسابداری بین المللی

تعریف حسابداری بین الملل

عوامل ایجاد کننده تفاوت ها در حسابداری بین الملل

ویژگی های مدل انگلیسی – آمریکایی حسابداری

ویژگی های مدل اروپایی حسابداری

نوع بازارهای مالی

حسابداری بخش خصوصی

تجزیه و تحلیل مقایسه ای

حسابداری برای عملیات چند ملیتی

حسابداری در بخش عمومی

تسعیر ارز

استاندارد حسابداری شماره 16 – تسعیر ارز

واحدهای مستقل خارجی

یکنواخت کردن استانداردهای حسابداری در سطح بین الملل

مزیت های یکنواختی

محدودیت های یکنواختی

فدراسیون بین المللی حسابداری

اتحادیه اروپایی

سازمان همکاری و توسعه اقتصادی

قضاوت های گوناگون در حسابداری بین المللی

مبانی نظری حسابداری

 

فصل بیستم: حسابداری: علمی با پارادایم های گوناگون

مقدمه
مفهوم پارادایم   
پارادایم انسان شناختی – استقرا
پارادیم سود حقیقی –  قیاس
پارادایم سود مندی در تصمیم گیری
پارادایم مدل تصمیم گیر ی در بازار
پارادایم مدل تصمیم گیری شخص استفاده کننده
پارادایم ارزش اقتصادی اطلاعات
علم حسابداری

 

توضیحات:

کتاب تئوری حسابداری (جلد دوم) تألیف دکتر رضا شباهنگ از جمله منابع مهم درس تئوری های حسابداری رشته حسابداری در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد می باشد. این فایل شامل پاورپوینت کل 9 فصل این کتاب می باشد که در حجم 316 اسلاید، همراه با تصاویر و توضیحات کامل تهیه شده است.

پاورپوینت تهیه شده بسیار کامل و قابل ویرایش بوده و در تهیه آن، کلیه اصول و علائم نگارشی و چیدمان جمله بندی رعایت شده و به راحتی و به دلخواه می توان قالب آن را تغییر داد.

دانلود پاورپوینت کتاب تئوری حسابداری (جلد دوم) تالیف دکتر رضا شباهنگ

فروشگاه سازتبادل لینک - سایت بی بدیل پرداز

تبادل لینک با پیج رنک 5

- تبادل لینک با پیج رنک 5 ، تبادل لینک 5 تبادل لینک سه طرفه و تبادل لینک رایگان